پیدایش جنگل

پیدایش جنگل

 

در طول یک میلیون سال که از اوایل دوران چهارم میگذرد چهار دوره یخبندان بو جود آمد و در این زمان کلیه جنگل هایی که بالاتر از عرض های ۴۰ درجه بودند از بین رفتند.آخرین دوره یخبندان در حدود ۱۸ هزار سال پیش به اتمام رسید و آب و هوای کره زمین رو به گرم شدن نهاد.لازم به توضیح است که جنگل های ایران مخصوصا جنگل های شمال کشور در این مدت از هجوم یخچالها مصون ماندند و به توسعه و تکامل خود ادامه دادند.اکثر جنگل های کنونی پس از پس روی آخرین یخچالها بو جود آمدند.به عبارت دیگر جنگل های کنونی کشور های اروپایی ¸شمال آمریکا و آسیای شمالی جنگل های”جوان”هستند قدمت آنها به ۱۰هزار سال نمی رسد.
در صورتی که جنگل های شمالی ایران جنگل های کهن هستند و قدمت آنها بیش از یک میلیون سال است.این اطلاعات ارزشمند¸اهمیت ژنتیکی جنگل های خزری را به خوبی نشان میدهد.

پیدایش جنگل

در طول یک میلیون سال که از اوایل دوران چهارم میگذرد چهار دوره یخبندان بو جود آمد و در این زمان کلیه جنگل هایی که بالاتر از عرض های ۴۰ درجه بودند از بین رفتند.آخرین دوره یخبندان در حدود ۱۸ هزار سال پیش به اتمام رسید و آب و هوای کره زمین رو به گرم شدن نهاد.لازم به توضیح است که جنگل های ایران مخصوصا جنگل های شمال کشور در این مدت از هجوم یخچالها مصون ماندند و به توسعه و تکامل خود ادامه دادند.اکثر جنگل های کنونی پس از پس روی آخرین یخچالها بو جود آمدند.به عبارت دیگر جنگل های کنونی کشور های اروپایی ¸شمال آمریکا و آسیای شمالی جنگل های”جوان”هستند قدمت آنها به ۱۰هزار سال نمی رسد.
در صورتی که جنگل های شمالی ایران جنگل های کهن هستند و قدمت آنها بیش از یک میلیون سال است.این اطلاعات ارزشمند¸اهمیت ژنتیکی جنگل های خزری را به خوبی نشان میدهد.

امروزه با مطالعات گرده شناسی ثابت شده است که قدمت جنگل های راش اروپا به ۶هزار سال هم نمیرسد.از این رو است که در مقایسه جنگل های راش شمال ایران¸ جنگل های منطقه قفقاز و شمال ترکیه نیز جزو جنگل های کهن پهن برگ مناطق معتدله محسوب می شوند.با توجه به طول تحول و تکامل جنگل های دنیا¸جنبش های قاره ای¸نوسانات اقلیمی در سطح کلان و عوامل دیگر¸امروزه ۵نوع جنگل در دنیا قابل تفکیک است.این جنگل ها از قطب شمال به طرف خط استوا به ترتیب عبارتند از:
*جنگل های سوزنی برگ مناطق سرد نیمکره شمالی(جنگل های بوره آل)
*جنگل های پهن برگ خزان کننده(سبز تابستانه)مناطق معتدله(جنگل های راش و بلوط)
*جنگل های همیشه سبز مناطق نیمه استوایی(همیشه سبز و بارانی)
*جنگل های پهن برگ مناطق استوایی(همیشه سبز و بارانی)
در کشور پهناور ما به دلیل پستی و بلندی فراوان و اقلیم متنوع سه نوع از جنگل های پنج گانه دنیا وجود دارند.جنگل های سبز تابستانه راش و بلوط در شمال ایران¸جنگل های همیشه سبز مدیترانه ای(جنگل های زوبین و زیتون)در شمال و جنوب غرب و همچنین جنگل های پهن برگ گرمسیری مختص مناطق نیمه استوایی مثل جنگل های کهور و کنار و جنگل های ماندابی(مان گرو) در جنوب ایران.
به این ترتیب کشور ما حالتی استثنایی دارد:جنگل های راش در شمال و جنگل های مان گرو در جنوب ایران که به کشور ما جایگاهی ویژه و نادر می بخشد.
علل پدید آمدن جنگل های پنجگانه دنیا عبارتند از:شرایط کلی تحول و تکامل تاریخ از دوران سوم¸پدیده قاره زدایی در این دوران و همچنین شرایط کلی اقلیمی و خاکی حاکم بر نقاط مختلف کره زمین که در این مورد نقش اساسی دارند.طبقه بندی ساده تر و گزیده تر¸طبقه بندی جنگل های دنیا به سه نوع:جنگل های سوزنی برگ¸جنگل های پهن برگ و جنگل های آمیخته سوزنی برگ و پهن برگ است.
البته تقسیم بندی های دقیق تر و تفصیلی تر هم برای جنگل های دنیا وجود دارد که بر اساس هر یک از آنها جنگل های دنیا به ۱۰ و یا حتی ۶۰ نوع تقسیم می شوند.

پراکنش جنگل ها

پراکنش جنگل ها در تمام نقاط کره زمین یکسان نیست.اصولا برای ایجاد جنگل ها در یک منطقه¸شرایط زیست محیطی خاصی مورد نیاز است.این شرایط عبارتند از حرارت و رطوبت کافی.منظور از حرارت کافی برای پیدایش جنگل در یک منطقه وجود حداقل ۲ ماه گرم در سال است¸که به مدت ۶۰ روز درجه حرارت روزانه بطور متوسط از ۱۰ درجه بالاتر باشد.وجود رطوبت کافی یعنی بارندگی به مقدار کافی نیز ضرورت دارد که برای رشد جنگل خوب حداقل به ۶۰۰ میلی لیتر بارندگی در سال نیاز وجود دارد و از این مقدار حداقل نیمی از آن باید در دوره رشد گیاهی یعنی دوره گرم سال(بهار و تابستان)ریزش کند.بطور مثال مناطق شمالی کشور ما این شرایط را دارند و به همین دلیل ما از آستارا در غرب گیلان تا جنگل گلستان در شرق استان گلستان جنگل های انبوه پهن برگ راش و بلوط داریم.حال چنانچه میزان بارندگی سالانه بین ۳۰۰ تا ۶۰۰ میلی لیتر باشد جنگل ها به اصطلاح کم پشت یا تنک(مثل اکثر جنگل های منطقه زاگرس در غرب و جنوب غرب کشور) ظاهر می شوند.جنگل های کویری با گونه هایی مثل تاغ و گز قادرند حتی با بارندگی ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی لیتر در سال ظاهر شوند.این جنگل ها¸دیگر قدرت تولید زیاد چوب را نداشته و بیشتر از نظر حفاظت خاک و جلوگیری از فرسایش اهمیت دارند.

در مناطق استوایی حرارت کافی در تمام طول سال وجود دارد و میزان بارندگی سالانه اکثرا بیش از ۲ هزار میلی لیتر است و این امتیاز سبب پیدایش جنگل های انبوه و غنی از گونه های مختلف درختی می شود.
به طور کلی در کره زمین دو نوار جنگلی مهم وجود دارد:نوار جنگلی استوایی که بیشترین تمرکز این جنگل ها در آمریکای جنوبی(برزیل)¸آفریقای غربی و مرکزی(کنگو)و آسیای جنوب شرقی(اندونزی) است و نوار جنگلی دیگر که جنگل های سوزنی برگ مناطق سرد را در نیمکره شمالی در بر می گیرد و شامل کشور های کانادا¸اسکاندیناوی و روسیه(سیبری) است.این جنگل ها از نظر تولید چوب های صنعتی و خمیر کاغذ و مقوا اهمیت دارند.در مقابل¸جنگل های استوایی از نظر تنوع زیستی و ژنتیکی و گیاهان دارویی اهمیت دارند و نقش این جنگل ها در اقلیم کره زمین(بادهای پاسات)در حال افزایش است.امروزه حفاظت از تنوع زیستی در جنگل ها¸ استفاده از اطلاعات ژنتیکی و خواص دارویی گیاهان جنگلی و حفظ تعادل زیستی بین گیاهان و جانوران وحشی جزو اهداف کلی کشور های جهان است که بعد از کنفرانس “ریودوژانیرو” در سال ۱۹۹۲ کنوانسیون های مختلف را امضا کرده اند و می کوشند با مدیریت صحیح از جنگل های دنیا چه از طریق حفاظت و چه از طریق بهره برداری به روش های همگام با طبیعت شرایط لازم و کافی را برای توسعه پایدار در اکوسیستم های طبیعی به وجود آورند.

 

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا