خانه / جنگلداری -درخت شناسی / اشکال رویشی Life forms
اشکال رویشی Life forms

اشکال رویشی Life forms

۱٫  فانروفیت

۲٫  همی کریپتوفیت

   هلوفیت

۳٫  کریپتوفیت

هیدروفیت

 ژئوفیت

۴٫  کامفیت

۵٫  تروفیت

۶٫  اپی فیت

فانروفیت: شامل درختان می باشد چون جوانه ی احیاکننده ی آنها بالای ارتفاع  cm25 است.

جوانه ی احیا کنندگی : بعد از رسیدن فصل زمستان در گیاهان علفی اندام هوایی از بین می رود و جوانه هایی که در بخش زیر زمینی است در بهار سال بعد رویش کرده  و گیاه را مجددا بوجود می آورد. در درختان این جوانه ها در بالای ارتفاع  cm25 است که این فرم رویشی را فانروفیت می نامند. بلوط و چنار نیز از این دسته هستند.

همی کریپتوفیت: جوانه ی احیا کننده در سطح زمین است و اندام احیا کننده در زمستان از بین می رود بسیاری از گیاهان یک ساله و چند ساله از این گروه هستند.

کریپتوفیت: جوانه ی احیا کننده ی آنها در زیر زمین است . (آنهایی که ریزوم (غده) یا پیاز یا ساقه ی زیرزمینی دارند جزء ژئوفیت ها هستند). مثل لاله زنبق نرگس گیاهان زینتی و دارویی از نوع ژئوفیتهستند.

گیاهانی که کلا داخل آب هستند مثل بارهنگ آبی از نوع هیدروفیت هستند.

گیاهانی هم که جوانه ی احیا کننده ی آنها داخل آب است اما برگهای آن بالای آب قرار دارند مثل نیلوفر آبی از نوع هلوفیت می باشند.

برای مشاهده متن کامل خبر به ادامه مطلب مراجعه کنید

کامفیت:شامل درختان و درختچه ها ست حالت پشته ای دارند جوانه ی احیای آنها بین سطح زمین و   cm25 می باشد. از جمله ی این گیاهان یک سری گیاهان تیره ی Chenopodiaceae می باشند که شور پسند هستند.

گیاه خار شتر بعضی گون ها کلاه میر حسن Acantolimon  که از تیره ی Plumbaginaceae می باشد نیز جزء فرم کامفیت هستند. گیاهان این گروه برای بیابان زدایی استفاده می شود . برای حفظ خاک در قسمت هایی که خاک شسته می شود و حتی پوشش گیاهی تندرا نیز از نوع کامفیت می باشد. پوشش گیاهی کوه سیر در ارومیه ۲۵ %کامفیت و ۷۰% همی کریپتوفیت است. و این گونه بیان کردن درصد یعنی مشخص کردن طیف زیستی در تشخیص پوشش گیاهی منطقه  به عبارت دیگر یعنی چند دسته از هر پوشش گیاهی وجود دارد.  گروه کریپتوفیت ،کامفیت ، تروفیت  چون سازگاری آنها برای مناطق سرد است و در مناطق سرد سیر دیده می شوند جوانه ی احیا کننده ی آنها  در این مناطق سالم می ماند مثل تندرا که یک بایوم سردسیر است و انتظار داریم جزءیکی از این سه گروه باشد.

تروفیت: این نوع گیاهان زود گذر هستند کل دوره ی رویشی خود را در مدت زمان کوتاهی سپری می کنند (۱۵روز یا حداکثر یک ماه) در آغاز فصل که هوا گرم است قبل از رسیدن دوره ی سرما دوره ی رویشی خود را تمام می کنند  و در این مدت دانه ها را ایجاد می کنند. تکثیر اینها با دانه است.

اپی فیت: گیاهانی که روی گیاهان دیر به عنوان تکیه گاه زندگی می کنند از این گروه هستند مثل پیچنده ها.

این نوع فرم رویشی شرایط اکولوژیکی بسیار مساعد لازم دارند عوامل غیر زنده و شرایط محیطی خوبی را لازم دارند فرم رویشی هر منطقه از نوع اپی فیت باشد یعنی شرایط آن منطقه بهینه است.

اقلیم کره ی زمین را دانشمندان تقسیم بندی کرده اند:

تقسیم بندی کوپن (۱۹۷۳):

 A : گرم و مرطوب بدون زمستان

B : اقلیم خشک (بارندگی خیلی کم و آفتاب به شدت مستقیم)

C : مرطوب با زمستان ملایم

D : مرطوب با زمستان سرد (بارندگی به صورت باران و دما کمی ازE   بیشتر است )

E : بدون فصل گرم

منشاء تمام تغییرات و سازگاری ها در موجودات زنده ( گیاه ، جانور، ویروس ، باکتری ، تک سلولی و …) محیط است.

از قطب به سمت استوا رفته رفته دما زیاد می شود چون تابش عمودی تر می شود. و با تغییر دما بارندگی تغییر می کند در واقع هر نوع سازگاری که موجودات انجام می دهند به طبع تغییرات محیطی است. پایدارترین فرماسیون یا پوشش گیاهی  پوششی است که بهترین نوع جنگل را دارد چون بهترین اکوسیستم جنگل است یعنی فانروفیت. از بالا به پائین رفته رفته پوشش جنگل را بیشتر می شود سوزنی، درختچه ای ، درختان قطور و بلند قد با تنوع زیستی بالا.

اگر جنبه ی تکامل گیاهان را در نظر بگیریم ابتدا گلسنگ ها ،خزه ، گیاهان علفی یکساله،  نهانزادان آوندی، پنجه گرگها، سرخس ها دمسب و بعد درختچه ها (از گروه بازدانگان که ریخت برگها طوری است که برای سرما سازگاری دارند) و سپس درختان برگ پهن،  بازدانگان سوزنی برگ یا برگ ریز که در اینجا منظور اندازه ی برگ است نه ریزش برگ.

بعد تندرا در عرض بالا جنگل سوزنی برگ را می بینیم چون سطح برگ آنها کم است و میزان مایع داخلی نیز کم است و فشار اسمزی بالا است در کل دارای  یک سری عوامل که مانع یخ زدگی می شوند بوده  و ماده ای ترشحی بنام رزین دارند که این گیاهان را گیاهان همیشه سبز نیز می نامند . کاج و سرو نیز همیشه سبز هستند اما پهن برگان در زمستان برگ ندارند خود پهن برگان به دو گروه تقسیم بندی می شوند:

۱- برگ ریز (منظور ریزش برگ ) : چنار، افرا ، اقاقیا ، زبان گنجشک

 ۲- همیشه سبز: مرکبات ، پرتقال ، لیمو ، نارنج

یکی دیگر از شاخص ها ( نشانگر ها):

یک سری از موجودات زنده هستند که شاخص اکوسیستم یا محیط می باشند  از ویژگی های شاخص استفاده می کنیم تا شرایط محیط  را بسنجیم. یکی از شاخص های خوب بودن یک محیط زیست یا اکوسیستم تنوع گونه ایی است که هر چه تنوع گونه ایی بالا باشد در آن منطقه مقاومت به شرایط نا مساعد بیشتر است و میزان تولید نیز بیشتر خواهد بود.

تندرا دو نوع است مناطقی در عرض بالای˚C  ۶۵که دما در گرمترین ماه آن به ˚C10 هم نمی رسد. در این مناطق به دلیل  دمای پائین خاک سازی نیز کم است علت نامگذاری تندرا آب و هوای خیلی سرد وحتی یخبندان   (به دلیل مایل بودن تابش) آن است.

تندرای عمودی یا ارتفاعی: در عرض جغرافیایی پائین است هر چه به ارتفاع بالا صعود کنیم شرایط تندرای ارتفاعی را خواهیم داشت ارتفاع زیاد دمای کم بارندگی کم واز نوع برف از شرایط تندرای عمودی است.

تندرای افقی: هر چه از عرض جغرافیایی پائین به بالا حرکت کنیم با رسیدن به قطب با این شرایط مواجه خواهیم شد.

این دو نوع از نظر  پوشش گیاهی فرقی ندارند.

گیاهانی که در ارتفاعات بالای ۴ الی ۵  هزار متر از نظر پوشش گیاهی کم و بیش یکی هستند. تنها تفاوت آنها در فتوتروپیسم است یعنی در دوره های تابش خورشید.

فتو تروپیسیم: دوره ی نوری لازم برای  گلدهی در گیاهان  گیاهان روز کوتاه و شب کوتاه یا روز بلند و شب بلند.

ترموپریودیسم: دمای لازم برای رویش گیاهان یا جوانه زنی دانه ها و جوانه ها.

طول روز و شب در قطب بسیار متغیر است اما در نزدیکی استوا این گونه نیست.

گونه های جانوری توندرا : بیشتر موش صحرایی ، گرگ ، روباه ، خرگوش قطبی ، خرس وسمور.

کمی پائین تر انتظار داریم کم کم درختچه و درخت نیز وجود داشته باشد اولین درختان مقاوم به سرما سوزنی برگان هستند.

منطقه C منطقه تایگاست:

۲ نوع تایگا داریم:

۱)مرطوب:

۲)تایگای شمالی

تایگای مرطوب مستقل از بیوم است و یا زیر مجموعه ی تایگای شمالی است، دما زیاد است و بارندگی به صورت آب می شود و یخبندان سطحی از بین می رود و ضخامت خاک زراعی بیشتر می شود و باعث می شود گیاهان بیشتری بوجود بیاید این تنوع  در تایگای شمالی کمتر از تایگای جنوبی و مرطوب است.

سوزنی برگان تایگا:

Pinus : اسم علمی کاج (Cuperesus) ، اسم علمی سرو(Laricse) ، کاج لاریکس

بایوم بیابان: پوشش گیاهی حالت تونک یعنی بوته ها با فاصله از هم قرار دارند ولی از مرطوبیت یا رطوبت جذبی نیست و فصل خشک طولانی است از سازگاری های بایوم می توان به  کم شدن سطح برگ برای کاهش تعرق یا گوشتی شدن برگها برای اینکه آب جذب کنند و ضخیم شدن سطح کوتیکول و مخفی شدن روزنه ها اشاره کرددر این بیوم فتوسنتز کم است و گیاهان CAM و C4 بوجود می آیند.

اکوفیزیولوژی: تغییرات متابولیسمی در اثر شرایط محیطی.

در تایگای شمالی یا مرطوب تنوع گونه ایی زیاد است در عرض های پائین دما زیاد است و بارندگی نیز زیاد است و شرایط خاکی بهینه. در قسمت های پائین جنگل های معتدله را داریم که مقدار بارندگی و گرما به قدری زیاد است که از کلمه ی معتدل استفاده می کنیم یعنی فصول عینیت واقعی می یابد.  بقایای سوزنی برگان در جنگل های معتدله زیاد است. تنوع گیاهی زیاد و خاکسازی زیاد است و گونه های دیگر مجال زندگی می یابند.

  ۱- سوزنی برگان (کاج )به همراه پهن برگان برگ ریز

   ۲-  سوزنی برگان به همراه پهن برگان همیشه سبز  جنگل مناطق معتدله

 ۳- پهن برگان برگ ریز (چنار)

  ۴- پهن برگان همیشه سبز (مرکبات)

 بایوم یک واژه ی از لحاظ مکانی جغرافیایی بزرگ است. مساحت  بایوم ممکن است  ۱۰ برابر یک کشور مثل ایران باشد، تنوع پوشش گیاهی داخل بایوم دیده می شود ، گیاهانی که در یک بایوم هستند از نظر اکولوژیکی متنوع هستند.

پائین تر از مناطق معتدله جنگل های حارهای وجود دارد بهترین نوع پوشش جنگلی کره ی زمین مجاور استوا جنگل های برزیل یا آمازون یاجنوب شرقی آسیا این جنگل ها آشکوب بندی دارند پرپشت هستند، تنوع گونه ایی بسیار زیاد است، جانوران بسیار متنوع هستند. یک نعمت بزرگ الهی که در اختیار بشر است جنگل های آمازون هستند، بهترین نوع جنگل بوده و گرما متعادل است و خاک نیز مناسب است. نابودی جنگل آمازون باعث نابودی لایه ی اوزون و نابودی انسانها در کل کره ی زمین می شوند. در این جنگل ها ابتدا درختان مرتفع قرار دارند در یک طبقه پائین تر درختانی هستند که خود را بالا می کشند تا از نور استفاده کنند بعد درختچه ها بعد گیاهان بوته ایی قرار دارند در سطح جنگل گونه های علفی نداریم چون نور نمی رسد و به شدت رقابت وجود دارد.

کاربرد بایوم ها: از مهم ترین فواید جنگل ها : تولید اکسیژن ،علوفه ، میوه ، تفرجگاه و …

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا