خانه / کشاورزی / کاربرد مالچ در کشاورزی و مزایای آن
کاربرد مالچ در کشاورزی و مزایای آن

کاربرد مالچ در کشاورزی و مزایای آن

برای دستیابی به عملکرد بهینه در مناطق خشک و نیم هخشک، یکی از گزینه های نو، شناختو به کارگیری روش های جدید آبیاری است، زیرا کاربرد فناور یهای نو موجب افزایش مؤثربازده مصرف آب و پیشگیری از انباشت املاح در ناحیه رشد ریشه می شود و عملکرد بیشتری را به ارمغان خواهد آورد. متخصصان کشاورزی باید فناوری های جدیدی را برای رویارویی با کاهش کمّی و کیفی منابع آب و خاک به کار گیرند. در این زمینه، برنام ههایی چندبرای دستیابی به این مهم وجود دارد.

natrul-mulchii

مالچ طبیعی برای استفاده در مزرعه

تعریف مالچ

مالچ ( mulch ) به معنای پوشش و مال چپاشی روشی برای ایجاد پوشش در سطح خاک استکه با اهداف متفاوتی استفاده می شود.

تاریخچه

از گذشته های دور باغبانان از مالچ استفاده می کردند.

از مزایای استفاده از مالچ آلی می توان به بهبود ساختمان خاک، بهبودظرفیت و نگهداری رطوبت خاک، حفاظت خاک در برابر فرسایش،افزودن مواد مغذی و آلی به خاک و کنترل عل فهای هرز اشاره کرد

آنها از علوفه، علف چیده شده، بر گها و دیگر مواد که به آسانی تجزیه می شوند، برای کنترل علف هرز و حفظ رطوبت پیرامون میوه، سبزی و گل گیاهان استفاده می کردند.

امروزه نیز استفاده از انواع مالچ های پلاستیکی برای ب هدست آوردن عملکرد بیشتر وزودرسی محصول گیاهان ب هویژه برای گونه های گرمادوست مانند فلفل، ذرت، گوجه فرنگی و گیاهان پیچ کدار در حال افزایش است. از سال ۱۹۶۰ میلادی برای رسیدن بهاستفاده آسان تر، کم هزینه تر و سازگارتر با محیط زیست، در مورد مالچ، پژوهش ها وپیشرفت های زیادی حاصل شده است. در ۱۰ سال گذشته این پیشرفت ها منجر به نوآور یهاییدر این زمینه شده است که از آ ن جمله می توان به تکنولوژی ساخت پلاستیک هایی درکشاورزی مثل مالچ های قابل تجزیه توسط نور یا مالچ های رنگی اشاره کرد.

کاربرد مالچ ها

مالچ در زراعت، باغبانی، حفاظت خاک، تثبیت ماسه های روان و گسترش فضای سبز، بهمنظور کاهش میزان تبخیر و جلوگیری از هدررفت رطوبت از سطح خاک، بهینه سازیعملیات داشت و افزایش کمّی و کیفی محصول کاربرد دارد. ه ماکنون در تمام کشورها استفادهاز مالچ بحثی تجاری شده است.

mulchii

نحوه استفاده از مالچ پلی اتیلن در مزرعه

مالچ پلاستیکی در رن گها و اندازه های گوناگون برای نیازهای مختلف در دسترس است. دواممالچها به ضخامت آنها بستگی دارد. در مالچ پلاستیکی، دوام عاملی مهم است. بیشترپلاستیک های ترد و شکننده دارای توانایی استفاده در کش تها هستند، اما بادهای سنگین میتوانند آنها را پاره کنند. پلاستیک های محکم پس از دو بار کشت هم پابرجا می مانند. امروزهبیشتر پلاستی کها قابلیت خ مشوندگی دارند و کشاورزان م یتوانند از آنها به آسانی استفاده کنند.مالچ پلاستیکی به صورت خط های موازی در سطح خاک های آماده شده قرار م یگیرد. بسترباید بدون باقیمانده گیاهان باشد و ب هوسیله شیئ سنگینی در روی حاشیه های کناره خاکمحکم شود. مالچ باید سفت باشد و محکم به خاک بچسبد تا انتقال حرارت خوب باشد و از آزادشدن و حرکت توسط باد جلوگیری شود. حرکت مالچ توسط باد ممکن است پلاستیک را پارهکند و قابلیت آن را از بین ببرد. همچنین لایه های مالچ م یتوانند مانعی برای جلوگیری ازخروج گاز سمی «متیل بروماید » باشند که برای کشتن باکتری های خاک کاربرد دارد. لایهمالچ به کشاورزان اجازه م یدهد که کمتر از متیل بروماید استفاده کنند

) این گاز برای لایه اُزُن مضر است (. همچنین لایه مالچ نفوذناپذیر می تواند نگهداری وتأثیرگذاری گازها را در تماس طولانی با خاک بهبود بخشد.

انواع مالچ

مالچ انواع مختلفی دارد که انتخاب نوع آن باید براساس نیازهای هر محصول یا هر منطقهباشد.

الف (تقسیم بندی کلّی

مالچ ها به دو نوع آلی و غیرآلی دست هبندی می شوند:

– مالچ های آلی یا بیولوژیک شامل مواد طبیعی همچون علف خشک، کاه، کلش، پوستدرخت، چوب خردشده، برگ، خا کاره و کمپوست هستند.

– مالچ های غیرآلی یا شیمیایی به پوشش هایی از جنس پلاستیک یا پل یاتیلن با ضخامتهای۰٫۹-۲

میلی متر گفته م یشود که بر روی خاک گسترده می شوند.

ب) تقسیم بندی براساس رنگ و نوع کاربرد

مال چها براساس نوع کاربرد به سه دسته شفاف، سیاهو رنگی تقسیم می شوند. مالچ های سیاهبیشتر موجب گرم شدن خاک می شوند. همچنین کنترل علف هرز، نکته ای مهم در تکنولوژیمالچ است. مالچ شفاف اجازه می دهد علف هرز رشد کند که ممکن است فایده های گرم کردنخاک را منتفی کند. مالچ های سیاه به طور مؤثری علف های هرز را کنترل م یکنند. مالچ هایIRT مخلوطی از مالچ شفاف در گرم کردن و مالچ سیاه در کنترل علف هرز هستند.

پلاستیک های شفاف و IRT بیشترین توان را برای گرم کردن خاک دارند. آنها تشعشعاترسیده و امواج بلند را به دام می اندازند.

پلاستیک سیاه به صورت نوارهای خردشده به کار می رود. بازده مالچ یکپارچه از نواریبیشتر است، زیرا پلاستیک یکپارچه پوشش کاملی دارد و امکان جوان هزدن عل فهای هرز ازمیان آن وجود ندارد و در برابر آب نیز نفوذناپذیر است.

مزایای استفاده از مالچ

مال چها مزایای زیادی دارند. پژوهشگران نشان دادند که استفاده از مالچ پلاستیکی منجر بهزودرسی بین هفت تا ۱۴ روز و عملکرد سه تا چهار برابر نسبت به محصولاتی م یشود کهبدون پوشش رشد کرده اند.

الف( مالچ آلی: از مزایای استفاده از مالچ آلی م یتوان به بهبود ساختمان خاک، بهبود ظرفیت ونگهداری رطوبت خاک، حفاظت خاک در برابر فرسایش، افزودن مواد مغذی و آلی به خاک وکنترل علفهای هرز اشاره کرد. باید توجه کرد که هنگام استفاده از موادی که از کربن غنیهستند مانند خاک اره و چوب خردشده، باید به مقدار کافی نیتروژن به خاک اضافه کرد.

ب) مالچ پلاستیکی: مالچ پلاستیکی اکنون یکی از اجزای تولید محصولات کشاورزی با پلاستیکاست. مزایای استفاده از مالچ پل یاتیلن بسیار زیاد است که از آن جمله م یتوان به این موارداشاره کرد: پی شرسی محصول، کاهش تعداد دفعات آبیاری، جلوگیری از تبخیر سطحی آب،افزایش بازده مصرف آب، کاهش مصرف آب، جلوگیری از رشد علف های هرز، جلوگیری از سله بستن، جلوگیری از نوسانات درجه حرارت، جلوگیری از تن شهای رطوبتی و تجمعنمک در سطح خاک، جلوگیری از تماس میو هها با خاک مرطوب، جلوگیری از فرسایشخاک و کاهش آ بشویی کودها و….

استفاده از مالچ راهکاری مناسب برای مبارزه با خشکسالی و کم آبیاست به طوری که حجم آب مصرفی را ۵۰ درصد کاهش م یدهد. اینروش اگر با مدیریت های دیگر همچون آبیاری قطر های و کش تهایمتوالی همراه باشد، کارآیی بهتری خواهد داشت

مالچ های شیمیایی که امروزه در بازار یافت می شوند، به نحو مؤثری از تابش نور خورشید ورشد علف های هرز جلوگیری م یکنند. حتی در طراحی فضای سبز از این مالچ ها در زیرتراشه های چوب استفاده م یکنند تا نمای طبیعی و زیبایی پیدا کند. لایه پل یاتیلن با ضخامت ۵/ ۱- ۹/ ۰ میل یمتر و پهنای ۱۲۰سانت یمتر، بیشترین و معمول یترین مالچ پلاستیکی است وبیشتر برای گیاهان نشایی به کار می رود. در کشت های پلاستیکی، اغلب از چندین روشبرای افزایش محصول استفاده م یشود. مثلاً بیشتر محصولاتی که از مالچ پلاستیکی استفاده میکنند، از آبیاری قطره ای نیز بهره م یگیرند. استفاده از مالچ های پلاستیکی رنگی برایکشاورزان سودمند است و هرکدام فواید مختلفی برای تولید دارند. مالچ پلاستیکی در بالایبستر کاشت، به روییدن سالم تر و فراوانی بیشتر محصولات در یک دوره کوتاه زمانی کمکمی کند. در این حالت گیاهان از میان سوراخ هایی که در پلاستیک حفر شده اند، خارج میشوند. هدف مالچ پلاستیکی، افزایش دمای خاک است و باید مالچ پلاستیکی بادوام و مقاوم دربرابر بادهای شدید باشد. ک مکردن ضخامت، افزایش ساختار چندلایه و رن گهای جدید،بعضی از اهداف برای استفاده بیشتر و تجاری مالچ هاست.

مالچ های رنگی می توانند یک تا دو هفته به فصل رشد اضافه کنند، اما گران هستند و درساخت و نتایج ب هدست آمده، همیشه ثابت نیستند. برای استفاده از این محصولات باید رنگهر پلاستیک برای هر نوع گیاه و اقلیم آزمایش شود.

افزایش بازده اقتصادی در تولید محصول

پیش رس کردن محصول و عرضه آن در زمان اوج قیمت، افزایش سطح سبز مزرعه، افزایشسه تا چهار برابری عملکرد، جلوگیری از آفات و بیماری ها و رشد علف های هرز و استفادهنکردن از سموم علف کش و آفت کش، کاهش تعداد ساعت کار کارگری و کیفیت بهتر محصولسبب افزایش بازده اقتصادی محصول می شود. در کنار بازده اقتصادی، مزایای تولیدارگانیک

را نیز باید اضافه کرد. به طور متوسط برای هر هکتار صیفی، درحدود ۱۳۰ کیلوگرمپلاستیک مصرف م یشود که با احتساب قیمت آن، بیش از س ه میلیون ریال هزینه دارد.برایگستردن نوارهای پلاستیکی، درحدود ۱۰ نفر روز کارگر در هر هکتار نیروی انسانی موردنیاز است.

کاهش آب مصرفی

استفاده از مالچ راهکاری مناسب برای مبارزه با خشکسالی و ک مآبی است به طوری که حجمآب مصرفی را ۵۰ درصد کاهش م یدهد. این روش اگر با مدیریت های دیگر همچون آبیاریقطره ای و کشت های متوالی همراه باشد، کارآیی بهتری خواهد داشت.

تناوب زراعی در سیستم مالچ

کشاورزان در مناطقی چون استان اصفهان به طور عمده از تناوب زراعی خربزه، آفتابگردانو گندم استفاده م یکنند. تمایل به استفاده از مالچ پلاستیکی به دلیل صرف هجویی در میزانآبیاری برای زمانی است که گندم به آبیاری نیاز دارد. در این تناوب در پایان برداشت خربزه،بدون بر هم زدن زمین و ایجاد شیار به اصطلاح روش بدون خا کورزی یا (No-Tillage)آفتابگردان کشت م یشود، به طوری که آب اول آفتابگردان با آبیاری آخر خربزه مشترک میشود.

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا