خانه / آبخیزداری وهیدرولوژی / برآورد دبی حد اکثر لحظه ای با استفاده از فرمولهای تجربی
برآورد دبی حد اکثر لحظه ای با استفاده از فرمولهای تجربی

برآورد دبی حد اکثر لحظه ای با استفاده از فرمولهای تجربی

برخی‌ از فرمولهای ‌تجربی‌ معروف نظیر فرمول ‌کریگر (Creager) ، فرانکو- رودیه (Francou- Rodier) ، مایر (Mayer) و امثال آنها مــتکی ‌بر انبوهی ‌از داده‌هــای ‌حــداکثر سیـلاب‌هـایی ‌است‌ که‌ در نقاط مختلف ‌جهان ‌مشاهده ‌و ثبت ‌شده‌اند و در مواردی‌ که‌ داده‌های ‌لازم ‌برای ‌برآورد سیلاب ‌طراحی‌، ناقص‌، محدود و پراکنده‌ باشد از آنها ‌استفاده ‌می‌شود.

 

برآورد دبی حد اکثر لحظه ای با استفاده از فرمولهای تجربی:

برخی‌ از فرمولهای ‌تجربی‌ معروف نظیر فرمول ‌کریگر (Creager) ، فرانکو- رودیه (Francou- Rodier) ، مایر (Mayer) و امثال آنها مــتکی ‌بر انبوهی ‌از داده‌هــای ‌حــداکثر سیـلاب‌هـایی ‌است‌ که‌ در نقاط مختلف ‌جهان ‌مشاهده ‌و ثبت ‌شده‌اند و در مواردی‌ که‌ داده‌های ‌لازم ‌برای ‌برآورد سیلاب ‌طراحی‌، ناقص‌، محدود و پراکنده‌ باشد از آنها ‌استفاده ‌می‌شود. ولی ‌از این ‌نظر که ‌هیچگونه ‌اطلاعی در مورد میزان ‌احتمال ‌وقوع‌ سیلاب ‌حداکثر مورد قبول ‌بدست‌ نمی‌دهند و همچنین ‌به ‌دلیل ‌اینکه ‌جز مساحت ‌حوضه‌، سایر خصوصیات ‌فیزیکی آن‌  برای ‌برآورد سیلاب بکار گرفته نمی شود، برای برخی موارد محدودیت دارند.  چنین روابطی ‌دوره ‌بحرانی ‌و توزیع‌ رگبارها و رطوبت ‌اولیه ‌زمین ‌را در نظر نمی‌گیرند و مقدار سیلاب حداکثر را بدون در نظر گرفتن ملاحظات ‌فراوانی ‌سیلاب ‌ارائه ‌می‌دهند. برای این گونه موارد فرمولهایی که عامل تناوب را برای محاسبه دبی در نظر می گیرند نسبت به فرمولهایی که تنها از عامل مساحت برای محاسبه سیلاب از آنها استفاده می شود ارجح ترند ، هرچند ضرایب منطقه ای که برای بعضی از این فرمولها و برای مناطق خاصی معرفی شده کاربرد آنها را در مناطق دیگر دچار شک و تردید می کند. در این مورد برای محاسبه فراوانی دبی های حداکثر لحظه ای زیرحوضه های منطقه مورد مطالعه از فرمول فولر (Fuller) و هورتون (Horton) استفاده شد.

فرمول فولر : این فرمول بصورت زیر نوشته می شود.

Qave= CA0.8 

QmaxQave(1+0.8LogT)

Qp= Qmax (۱+۲٫۶۶A0-.3)

که در آن :

Qave= میانگین دبی حداکثر روزانه در هر سال ( ( M3/s

Qmax = دبی حد اکثر روزانه در زمان بازگشت T سال ( ( M3/s

Qp= دبی حداکثر لحظه ای T ساله ( ( M3/s

در این فرمول برای محاسبه مقدار C با استفاده از داده های مورد نیاز، ابتدا این ضریب برای هریک از ایستگاههای مورد مطالعه بدست آمد و سپس میانگین آنها (C=1.4 ) برای محاسبه دبی با دوره بازگشت های مختلف در واحدهای هیدرولوژیک حوضه بکار گرفته شد. جدول۲۱ دبی حداکثر لحظه ای را برای هر یک از واحدهای هیدرولوژیک در دوره های بازگشت مختلف نشان می دهد.

 فرمول هورتون: هورتون فرمول زیر را برای محاسبه فراوانی سیلاب ارایه کرده است

 q p = ۷۱٫۲(T) ۰٫۲۵   (A)0.5

Q p= A q p

که در آن :

A= مساحت حوضه به ( Km2)

T= دوره برگشت سیل (سال

q p دبی ویژه سیل (متر مکعب بر ثانیه در کیلومتر مربع)

Q p= دبی حداکثر لحظه ای ( متر مکعب بر ثانیه)

 جدول۲۲ دبی حداکثر لحظه ای را برای هر یک از واحدهای هیدرولوژیک در دوره های بازگشت مختلف با استفاده از فرمول هورتون نشان می دهد.

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا