خانه / خاک شناسی وفرسایش خاک / همه چیز درباره ماسه سنگ ها
همه چیز درباره ماسه سنگ ها

همه چیز درباره ماسه سنگ ها

ماسه سنگ نوعی سنگ رسوبی است که اساسا از کانی های به ابعاد ماسه و یا دانه های سنگی تشکیل شده است.اغلب ماسه سنگها از کانی کوارتز/ ویا فلدسپار تشکیل شده اند ، زیرا متداولترین نوع کانیهایی هستند که در طبیعت وجود دارند. درست مانند ماسه ، ماسه سنگها نیز ممکن است در رنگهای مختلفی ظاهر شونند،متداولترین رنگهای آنها عبارت اند…

ماسه سنگ

   357516_FNQhFfSx


ماسه سنگ نوعی سنگ رسوبی است که اساسا از کانی های به ابعاد ماسه و یا دانه های سنگی تشکیل شده است.اغلب ماسه سنگها از کانی کوارتز/ ویا فلدسپار تشکیل شده اند ، زیرا متداولترین نوع کانیهایی هستند که در طبیعت وجود دارند. درست مانند ماسه ، ماسه سنگها نیز ممکن است در رنگهای مختلفی ظاهر شونند،متداولترین رنگهای آنها عبارت اند از قهوه ای مایل به زرد، قهوه ای،زرد، قرمز، خاکستری و سفید. ازآنجا که ماسه سنگها غالبا در پرتگاههای بسیار پر شیب و سایر ساختارهای توپوگرافی دیده می شونند ، رنگهای خاص ماسه سنگ قویا بر حسب مناطق خاص شناسایی می شونند. برای مثال، بسیاری از نقاطNorth American West به جهت وجود ماسه سنگهای قرمز رنگ شهرت دارند.
هرچند برخی ماسه سنگها در برابر هوازدگی مقاوم اند ، با این حال به سهولت مورد استفاده می گیرد. این ویژگی ماسه سنگ را به یکی از مصالحی که در ساختمان سازی و سنگ فرش مورد استفاده قرار می گیرد، مبدل ساخته است. به دلیل سختی دانه ها ، یکسانی اندازه دانه ها و تا اندازه ای ماهیت خرد شوندگی ، ماسه سنگ یکی از مصالح بسیار عالی است که برای ساخت سنگ چاقو تیزکنی که برای تیز کردن تیغه ها و سایر ابزار آلات مورد استفاده قرار می گیرد،به کار برده می شود.
شکل گیری سنگهایی که اصولا ماسه سنگ هستند به گونه ایست که در برابر آب نفوذ پذیر اند و تخلخل آنها به حدی است که می توانند مقادیر زیادی را از آب را در خود نگاه دارند که همین امر آنها را به ابخیزهای گرانبهایی مبدل ساخته است. آبخیزهای دانه ریز نظیر ماسه سنگها بیشتر برای فیلتر سازی مواد آلاینده از سطح مستعد اند تا سنگهایی نظیر سنگ آهکها و سایر سنگهایی که بر اثر فعالیتهای لرزه ای ایجاد می شونند.

منشا ماسه سنگ

357516_iO6qXNwK

ماسه سنگ لایه ای
منشاء ماسه سنگها آواری است( در مقابل مواد آلی همچون گچ و زغال سنگ). این ترکیبات از دانه های سیمانی شده ای که می توانند قطعات تشکیل دهنده سنگی باشند که از پیش وجود داشته است و یا بلورهای تک مینرال تشکیل شده است. ترکیبات سیمانی که این دانه ها را به یکدیگر متصل می سازد، اساسا کلسیت ، رس و یا سیلیکات هستند. اندازه دانه ها در ماسه بین ۰٫۱ تا ۲ میلیمتر متغییر است. ( سنگهای دانه ریز تر نظیر سیلت استون و شیلها معمولا رسوبات argillaceous و نیز رس و سنگهای دانه درشت تر شامل برشها و کنگلومراها ،رسوبات rudaceous نامیده می شونند.).
شکل گیری ماسه سنگها در دو مرحله انجام می گیرد: در مرحله نخست، یک یا لایه های مختلفی از ماسه در نتیجه ته نشینی آن درآبهایی نظیر رودخانه ها، دریاچه ها و دریاهاو یا در بیابانها انباشته می شونند. معمولا، رسوب گذاری ماسه سنگها بر اثر ته نشست مواد معلق ؛ممانعت از حرکت و انباشت آنها در اعماق آبهاو بیابانها و یا معمولا ترکیبی از هر دو فرایند ایجاد می گردد. این ماسه ها در نهایت با ته نشست کانیها در فضاهای خالی شان سیمانی شده و به سنگ مبدل می شونند.
محیطی که ته نشست ترکیبات رسوبی در آن صورت می گیرد بر نوع مشخصات ماسه سنگ، در ابعاد کوچکتر بر اندازه دانه ها، جورشدگی ، ترکیب و در ابعاد بزرگتر بر ویژگیهای هندسی سنگها تاثیر می گذارد. محل ته نشینی رسوبات ماسه ای همانطور که در زیر بیان شده است به دو گروه اصلی خاکی و آبی تقسیم می گردد:
محیطهای آبی:
۱٫رودخانه ها( بنادر،پوینت بارها، کانالهای ماسه ای )
۲٫
مخروطه های آبرفتی
۳٫
یخ آبرفت
۴٫
دریاچه ها
۵٫
بیابانها ( تلماسه ها)
محیطهای خاکی:
۱٫
دلتاها
۲٫
سواحل و ماسه های خطوط ساحلی
۳٫
دلتاهای جذر و مدی ، جلگه ها
۴٫
سدهای ماسه ای دور از کرانه ها و امواج ماسه ای
۵٫
نهشته های حاصل از طوفانها و تند بادها
۶٫
توربیدیت( کانالها و انباشته های آبرفتی بادبزنی شکل زیرزمینی )

 

 

 

 

انواع ماسه سنگ

357516_f4nqbZXN


با تعیین مشخصات زمین شناختی یک ماسه سنگها می توان آنها را در یکی از سه گروه زیر طبقه بندی کرد:
ماسه سنگهای آرکوزیک که محتوی کربنی آنها زیاد( بیش از ۲۵ درصد ) است.
ماسه سنگهای از جنس کوارتز که محتوی کربنی آنها زیاد( بیش از ۹۰ درصد ) است.برخی موارد این ماسه سنگها اورتوکوارتزیت نامیده می شونند ، برای مثال کوارتزیت TuscaroraدرRidge-and-valley Appalachians.
ماسه سنگهای رسی مانند گریوکها(greywacke) که محتوی رس و لای آن قابل ملاحظه است.
انواع متنوعی از ماسه سنگها عبارت اند از :

Dholpur beige, rajpura pink,marson copper and khatu  teak

 

 

شیل
شیل نوعی سنگ رسوبی دانه ریز است که ترکیب اصلی آن رس یا گل است. از مشخصه های آن می توان به لایه های نازکی اشاره کرد که به صورت منحنیهای نامنظم و غالبا تراشه وار شکسته می شونند واغلب موازی با صفحات لایه ای متمایز ناپذیر هستند. سنگهایی که فاقد قابلیت ورقه ورقه شدن هستند و از نظر ترکیبی مشابه اند اما اندازه ذرات آنها کمتر از ۱۶/۱میلیمتر است ، گل سنگ نامیده می شونند. همچنین سنگهایی که از نظر ابعاد ذرات مشابه اند لیکن از رس کمتری تشکیل شده اند و در ترکیب آنها ماسه دانه درشت بیشتری وجود دارد ،سیلت استون نامیده می شونند.
نحوه شکل گیری
ذرات ریز تشکیل دهنده شیلها می توانند برای مدت طولانی پس از آنکه ذرات بزرگتر و با چگالی بیشتر ماسه ته نشین شدند ، در آب به حالت معلق باقی بمانند. شیلها معمولا در آبهای دارای حرکت بسیار کند ته نشین می شونند و غالبا در نهشته های دریاچه ها و مردابها ،دلتاهای رودخانه ای ،دشتهای سیلابی و نیز نواحی دور از سواحل شنی یافت می شونند.
فسیلها، ردپای حیوانات ، لانه های زیرزمینی که در آنها حفر می شود و حتی حفره هایی که بر اثر ریزش قطرات باران بر روی آنها ایجاد می شونند در رویه لایه بندی شیلهاباقی می مانند. شیلها ممکن است از کنکرسیونها نیز تشکیل شده باشند.
شیلها که تحت حرارت و فشار قرار گرفته باشند به یک سنگ متامورفیکی سخت و با قابلیت تورق شدگی به نام سنگ لوح مبدل می شونند که غالبادر ساختمان سازی به کار برده می شونند.

سنگ‌های شیمیایی و بیوشیمیایی


الف) تبخیریها

کانیهای تبخیری در محیط‌های کولابی یعنی محیطی که میزان تبخیر نسبت به ورود آب فزونی دارد تشکیل می‌شود. در این محیط اصل اشباع عامل ایجاد انواع رسوبهای تبخیری بوده و چون درجه اشباع آب با حرارت متفاوت است، لذا ترتیب خاص در پیدایش سنگ‌های تبخیری پیدا می‌شود که به آن شیل سنگهای تبخیری گفته می‌شود. محیط تشکیل این سنگها را می‌توان به دو دسته تقسیم نمود که عبارتست از الف) دریاچه‌های موقتی نظیر دریاچه قم ب) حوضه‌های کناری دریاهای بهرالیل ارتباط آن با دریای آزاد محدود می‌باشد نظیر خلیج فارس و خلیج قره‌ نباز.

شرایط عادی تبخیر و اشباع در این حوضه‌ها هم از نظر مکانی و هم از نظر زمان نظم خاصی را ایجاد می‌نماید که بطور مثال افزایش وزن مخصوص در اثر تبخیر و نوع کانی تبخیری به شرح زیر است.

 (شمای اوزپگلرو وانت هوف رابطه بین وزن مخصوص آب و رسوب مواد تبخیری (معتمد ۱۳۶۶))

نحوه رسوب‌گذاری، نهشته‌های نمک‌دار در هنگام تبخیر یک متر از آب دریا به شرح زیر است.

 

 

رسوب

ارتفاع آب باقی‌مانده

رسوب آهک با مقدار بسیار کم آهن

۰/۵۴۳m

رسوب گچ، ابتدا سریع و سپس کند

۰/۱۹۰m

رسوب گچ، شروع رسوب نمک‌طعام

۰/۰۹۹m

پایان بیشینه رسوب گچ و ادامه رسوب‌گذاری نمک‌طعام

۰/۰۹۵m

بیشینه رسوب نمک و دنباله رسوب گچ

۰/۰۳۹

پایان رسوب گچ و دنباله رسوب‌گذاری نمک

۰/۰۳۲

دنباله رسوب نمک‌طعام و رسوب کلرور پتاسیم و سولفات منیزیم

۰/۰۳۲۰۰۰/۰۰۰

 

 

 

 

 

 

 

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا