خانه / جنگلداری -درخت شناسی / معرفی برخی از ترکیبات مواد استخراجی مؤثر در دوام طبیعی چوب
معرفی برخی از ترکیبات مواد استخراجی مؤثر در دوام طبیعی چوب

معرفی برخی از ترکیبات مواد استخراجی مؤثر در دوام طبیعی چوب

چکیده

چوب مادهای طبیعی و تجدید پذیر میباشد، که مزایای بسیاری دارد. اما این ماده معایبی هم دارد که مهمترین آنها تخریب چوب توسط عوامل مخرب بیولوژیک است. دوام طبیعی گونههای چوبی مختلف دربرابر عوامل مخرب متفاوت میباشد. یکی از مهمترین عوامل تاثیر گذار که در دوام طبیعی نقش دارند مواد استخراجی میباشند.

در گونههای چوبی بادوام ترکیبات فنولی، اسیدهای رزینی، ترپنوئیدها  وتروپولونها خواص ضد قارچی دارند و ترکیبات فلاوونوئیدها، کینونها، سزکوئی ترپنوئیدها و استیلبن خواص ضد موریانه دارند، وجود آنها در چوب باعث میشود دوام طبیعی بالا رود. تحقیقات بسیاری پیرامون اثر مواد استخراجی بر روی دوام طبیعی چوب انجام شده است. در برخی گونهها ترکیباتی که فعالیت ضد قارچی و فعالیت ضد موریانه دارند شناسایی شدهاند. با تحقیقات بیشتر میتوان کمک کرد تا از این ترکیبات طبیعی و دوست دار محیط زیست، مواد حفاظتی مناسبی برای محافظت و بالا بردن دوام چوب تولید شود. همچنین میتوان گونههای با دوام طبیعی بالا را در جنگل های دست کاشت پرورش داد و در کاربردهای خاص که دوام بالا نیاز است از آنها استفاده کرد.

،مقدمه

در گذشته گونههای چوبی بادوام طبیعی بالا در جاهایی که مستعد تخریب طبیعی بوده، استفاده می گردید. آنچه برخی گونهها را مقاوم تر میکند مواد عصارهای، صمغ، موم و سایر مواد استخراجی ته نشین شده در چوب درون است (کریمی و همکاران، ۲۰۰۵ ). گونههای چوبی مختلف مقاومتشان در برابر تخریب توسط قارچ ها و حشرات چوبخوار متفاوت است که ناشی از تفاوت در ترکیبات مواد استخراجی میباشد. هدف اصلی این تحقیق معرفی برخی ترکیبات شیمیایی مواد استخراجی مؤثر، در گونههای چوبی با دوام طبیعی بالا در برابر عوامل مخرب بیولوژیک میباشد.

معرفی ترکیبات مؤثر مواد استخراجی در دوام طبیعی چوب: مواد استخراجی مواد شیمیایی هستندکه در چوب با استفاده از حلال ها میتوانند استخراج شوند. این ترکیبات شامل: چربیها، اسیدهایچرب، الکل های چرب، فنولها، ترپنها، استروئیدها، اسیدهای رزینی، روزین، مومها و… می باشند(راول و همکاران، ۲۰۰۵ ).

مواد استخراجی اجزای غیر ساختمانی چوب به شمار میآیند (میرشکرایی،۲۰۰۶ )در برخی گونهها در طول تشکیل چوب درون، تولید رزین و یا ترکیبات فنولی در سلولهای پارانشیم افزایش مییابد (اک و همکاران، ۲۰۰۹ ). در سوزنی برگان غالبا ترکیبات رزینی از اسیدهایرزینی تشکیل شدهاند، که در چوب درون نفوذ میکنند و ۷۰ تا ۸۰ درصد از مجموع مواد استخراجیرا شامل میشوند (والکر، ۲۰۰۶ ). اسیدهای رزینی در برابر پوسیدگیهای قارچی ایجاد مقاومتمی کنند، به عنوان مثال در چوب کاج اسکات وجود دارند (کوسکی، ۲۰۰۸ ). پهن برگان گونههای بادوام همچون شاه بلوط، غالبا در چوب درون خود ترکیبات فنولی دارند، که خواص ضد قارچ دارندو دوام طبیعی چوب را افزایش میدهند. ترکیبات تروپولونها همچون بتا توجاپلیسین در چوب درون Thuja plicataو نوتکاتین و کانوتین در چوب درون Chamaecyparis nootkatensisیافت می شوند، این ترکیبات خواص ضد قارچی دارند و تا حدی شباهت ساختاری با فنولها دارند ترکیبات ترپنی همچون: سدرول، آگاتهادیول، اپیمانول، بورنیل استات، آلفا و بتا-سدرن در دوام طبیعی چوب درون گونهCupressus lusitanica مؤثرند (موهارب و همکاران)اوهمارا و همکاران ( ۲۰۰۰ ) فعالیت دافع از برخی فلاوونوئیدها را در برابر موریانه زیرزمینی بررسیکردند و آنها را دافع موریانه معرفی کردند. در پژوهشی گاناپاتی و همکاران ( ۲۰۰۴ ) سه ترکیب پلامباگین، ایزودیوسپیرین و میکروفیلون از عصاره ریشه Diospyros sylvatica را در برابر موریانه زیر زمینی، موریانه کش مؤثر معرفی کردند که از ترکیبات کینونی میباشند. طی تحقیقی عصاره پوست Picea glehnii در برابر موریانه زیرزمینی آزمایش شد، ترکیبات استیلبن موجود در عصاره پوست.( بیشترین اثر مانع شونده در برابر خورده شدن توسط موریانه را داشتند (شیباتانی و همکاران، ۲۰۰)همچنین واتانابه و همکاران ( ۲۰۰۵ ) در مطالعات عصاره چوب درون Callitris glaucophylla ترکیبات گروه سزکویی ترپنوئیدها را دافع موریانه زیر زمینی معرفی کردند

نتایج و بحث

در مجموع طبق مطالب مطرح شده ترکیبات فنولی، اسیدهای رزینی، ترپنوئیدها و تروپولونهاخواص ضدقارچی دارند و ترکیبات فلاونوئیدها، کینونها، سزکوئی ترپنوئیدها و استیلبنها خواصضد موریانه دارند. وجود این ترکیبات به صورت طبیعی در گونه های چوبی، به دوام چوب در برابرعوامل مخرب بیولوژیک میافزاید. مزیت عمده ترکیبات شیمیایی مواد استخراجی این است که برایمحیط زیست ایجاد مشکل نمیکنند. بنابراین گزینه مناسبی میباشند که با سنتز مصنوعی ترکیب مؤثردر برابر عوامل مخرب بیولوژیک، میتوان ماده حفاظتی مناسبی تولید کرد. اما باید توجه داشت کهترکیبات مواد استخراجی چوب، اجزاء غیر ساختمانی هستند و ممکن است در اثر آبشویی از چوبخارج شوند. پژوهشگران باید به فکر تثبیت این ترکیبات و ایجاد پیوند شیمیایی بین ترکیب مولکولیو ساختار چوب باشند. باید تحقیقات بیشتری در رابطه با این موضوع انجام شود تا بتوان ترکیباتطبیعی و دوست دار محیط زیست را به عنوان مواد حفاظتی صنعتی برای حفاظت چوب های کم دواماستفاده کرد. همچنین میتوان گونههای با دوام طبیعی بالا را در جنگل های دست کاشت پرورش داد ودر کاربردهای خاص که دوام بالا نیاز است از آنها استفاده کرد.

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا