خانه / گل -گیاهشناسی / آیا گیاهان هم حرکت می کنند؟
آیا گیاهان هم حرکت می کنند؟

آیا گیاهان هم حرکت می کنند؟

در ظاهر به نظر می رسد گیاهان در زیستگاه ثابت اند و موجوداتی هستند که جز با کمک عوامل خارجی حرکت نمی کنند. اما حقیقت این گونه نیست.
مطلبی را که در ادامه می خوانید، شامل مواردی است که به طور اتفاقی در مزرعه پدری خویش با آن برخورد داشته ام و به دلیل بومی بودن این گیاه، احتمال می رود که ویژگی های منحصر به فرد این گیاه از چشم بشر پنهان مانده باشد. هرچند بنده سعی خود را برای یافتن این مهم – از دنیای مجازی گرفته تا کتاب های زیست شناسی – انجام داده ام، موفق به یافتن نام و نشانی از این گیاه نشدم.

در ظاهر به نظر می رسد گیاهان در زیستگاه خود ثابت اند و موجوداتی هستند که جز با کمک عوامل خارجی حرکت نمی کنند. اما حقیقت این گونه نیست. گیاهان نیز مانند دیگر موجودات عالم هستی حرکت می کنند، حرکاتی مانند بلعیدن حشرات، باز و بسته شدن سریع برگ ها (به علت احساس خطر) و… زیستگاه اغلب این نوع گیاهان، جنگل های بزرگ استوایی است. اما برای بررسی این نوع واکنش ها حتماً لازم نیست به جنگل های استوایی سفر کنید.
گیاهی که در شکل ۱ مشاهده می کنید گیاهی است خودرو و اغلب در نواحی شرقی ایران به عنوان آفت گل زعفران شناخته می شود. این گیاه که حداکثر ارتفاع آن ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر است، و در فصل بهار شروع به روییدن می کند و با رسیدن اردیبهشت ماه تولید مثل خود را آغاز می کند.
در فروردین ماه و اردیبهشت ماه که گیاه زعفران به مراقبت بیشتری نیاز دارد، این گیاه موجب خشک شدن سریع تر زمین می شود. همچنین به دلیل شدت تکثیر در اردیبهشت ماه، کشاورزان شدیداً مصر به خشکانیدن و حذف آن از زمین های زراعی هستند. همین عوامل باعث شده است که به عنوان یک علف هرز به آن نگریسته شود.
اما این علف هرز ویژگی های دیگری هم دارد که تاکنون به چشم بشر نرسیده است. دانه آن که در اردیبهشت ماه می رسد، دارای دو شاخک است که در طرفین دانه به صورت L بیرون آمده اند. (شکل ۲)
نکته قابل توجه و جالب این است که این شاخک ها، با خیس شدن و یا مرطوب شدن، شروع به چرخیدن می کنند؛ و با سرعت زاویه ای تقریبی ۸ می چرخند و حداکثر ۶ دور را در زمانی به طول ۹۰ ثانیه می زنند. (اعداد تقریبی است.)
اما چه چیز باعث ایجاد چنین وضعیتی عجیب می شود؟ کلید حل این پرسش، ساقه پیچ خورده شاخک هاست که پس از خیس شدن و مجاور شدن با مولکول های آب، به سرعت منبسط می شود. این انبساط نسبتاً سریع، موجب می شود ساقه شاخک ها خلاف جهتی که پیچ خورده است بچرخد. شکل ۳ قبل از مجاورت و شکل ۴ بعد از مجاورت با مولکول های آب را نشان می دهد.
انبساط شاخک ها فقط توسط آب (و نه هر مایع دیگری) صورت می گیرد و سرعت چرخش آن هم تابعی از دمای آب است. به این صورت که با افزایش دمای آب، سرعت آن تا حد معینی افزایش خواهد یافت. جهت چرخش شاخک ها نیز همواره ساعتگرد است.
از دیگر جهت، می دانیم که جهان هستی مقدر به تقدیر الهی است و هر نظمی تقدیری خاص را به دنبال دارد و هر تقدیری حکمتی را می طلبد. دیگر پرسشی که در این میان مطرح می شود این است که حکمت چرخش شاخک های این گیاه آن هم پس از رها شدن دانه از گیاه (خشک شدن) چیست؟ سؤالی که بنده تاکنون موفق به پاسخ دادن به آن نشده ام. امید است محققان و علم دوستان کشور با مطالعه و تحقیق بتوانند پاسخ به این پرسش را محقق سازند.
منبع: ماهنامه دانشمند شماره ۵۷۷

 

 

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا