خانه / کشاورزی / هواشناسی کشاورزی (Agrometeorology)
هواشناسی کشاورزی (Agrometeorology)

هواشناسی کشاورزی (Agrometeorology)

توسعه بسیار زیاد پژوهش در دهه‌های اخیر منتهی به پیدایش علوم حاشیه‌ای شده است که با اتکا به پیشرفتهای رشته‌های مربوط، میدان را برای پژوهشها و روشهای مناسب آماده نموده‌اند. هواشناسی کشاورزی یا اگرومتئورولوژی یکی از این علوم حاشیه‌ای است که از تاثیرمتقابل عوامل هواشناسی و کشاورزی (گیاه و دام) بحث می‌نماید. هدف علم هواشناسی کشاورزی، کشف و تعریف چنین اثرها و لذا کاربرد دانش هواشناسی در کشاورزی عملی است.
‌میدان توجه این علم از لایه خاکی که در آن عمیق ترین ریشه‌های گیاهی قرار دارند تا لایه هوایی که در آن محصولات زراعی و درختان میوه میرویند و حیوانات زندگی می‌کنند می‌باشد. وظیفه اصلی هواشناسی کشاورزی و حیوانی (کمی و کیفی) به منظور تطبیق کلیه عملیات زراعی با ویژگی‌های شرایط جوی و در نتیجه استفاده از منابع اقلیمی به بهترین وجه می‌باشد. هواشناسی کشاورزی در انجام وظایف خود با رشته‌های زیر ارتباط نزدیکی دارد که عبارتند از:

۱- هواشناسی عمومی و اقلیم شناسی که از مطالعه پدیده‌های جوی بحث می‌کند.
۲- بیولوژی کشاورزی (grobiology) و فیزیولوژی گیاهی که از عکس العمل گیاه نسبت به شرایط فیزیکی محیط بحث می‌نماید.
۳- زراعت یا Agronomy که از نقش فنون کشاورزی در اصلاح شرایط رویشی و اکولوژیکی گفتگو می‌کند.
۴- پدولوژی (pedology) که از رژیم هیدروترمال (آبی – حرارتی) خاک بحث می‌کند.
۵- فنولوژی (phenology) که از مراحل مختلف رشد و نمو و سیکل‌ها یا چرخه‌های بیولوژیک از قبیل (جوانه زدن، سبز کردن، گل کردن، رسیدن، تولد و تناسل حیوانات اهلی و مراحل مختلف آفات و امراض دامی و گیاهی) که تمام آنها توسط آب وهوا تعیین می‌‌شوند مورد مطالعه قرار می‌دهد.
۶- جغرافیای کشاورزی که با توسعه تاریخی انواع محصولات و تجزیه و تفکیک ناحیه‌ای آنها و منطقه بندی کشاورزی ارتباط دارد.

با استفاده از اطلاعات لازم که از سایر رشته‌ها فراهم می‌گردد، هواشناسی کشاورزی این رشته‌ها را با نتیجه گیریهای حاصل در تحقیقات خود تکمیل و توسعه می‌دهد. در بین این اقدامات انجام شده به منظور برآورده کردن نیازهای مذکور تعین منطقی مناطق مناسب تولیدات کشاورزی با استفاده از pedoclimatic (در نظر گرفتن خصوصیات خاک و آب و هوا) و مشخص نمودن منطقی عملیات زراعی مناسب بر اساس شرایط اکولوژیکی موجود حائز اهمیت خاص می‌باشد.
درهر حال یکی از مفید ترین گرایشهای علم هواشناسی، هواشناسی کشاورزی است که کاربرد آن در بخش کشاورزی از مرحله کاشت تا برداشت محصول و انبار کردن آن بسیار زیاد می‌باشد و در واقع کشاورزی نوین بدون مطالعه دایمی شرایط کشاورزی و اقلیمی و خاکشناسی قابل تصور نیست.
امروزه اطلاعات مربوط به وضع رویش گیاهان، پیش بینی مقدار عملکردها، مقدار و دوره‌های آبیاری، تهیه دستور العملهای مربوط به حفاظت گیاهان در مقابل پدیده‌های نامساعد جوی (یخ بندیهای دیررس، بادهای شدید، خشکسالی، دماهای زیاد) در ارتباط با هواشناسی کشاورزی می‌باشد، تحقیق در مورد تعدیل مصنوعی آب وهوا (ایجاد کمربندهای حفاظتی، آبیاریها، گلخانه‌ها، طویله‌های حیوانات) و هم چنین شرایط میکروکلیمائی ایجاد شده در پناهگاهها و فضاهای سربسته توسط متخصصین هواشناسی کشاورزی صورت می‌گیرد.
جهت دستیابی به اهداف فوق الذکر سازمان هواشناسی کشور از سالها قبل اقدام به تاسیس ایستگاههای تحقیقاتی هواشناسی کشاورزی نموده که عمدتا در مراکز تحقیقات کشاورزی کشور مستقر می‌باشند و اهم فعالیت‌های این نوع ایستگاهها تحقیقاتی عبارتند از:

۱- انجام دیده بانیهای جوی
۲- انجام دیده بانیهای رشد و نمو محصولات (فنولوژی و بیومتری)
۳- تعین میزان رطوبت در اعماق مختلف خاک
۴- تعین وضعیت سله، پوکی و عمق و شدت یخبندان خاک
۵- تهیه بولتن‌های ده روزه، ماهانه و فصلی محصولات تحت مطالعه
۶- تهیه بولتن‌های علمی و ترویجی محصولات مختلف
۷- انجام طرح‌ها و پروژه‌های مطالعاتی و تحقیقاتی

کاربرد هواشناسی کشاورزی (Agrometeorological application)
نظر به اینکه تولید مواد غذایی بهتر و بیشتر یکی از مسائل مهم دنیای کنونی بشمار می‌رود و با توجه به اینکه تولید محصول و قابلیت‌های کشاورزی هر منطقه به هوا و مشخصات اقلیمی آن بستگی دارد لذا مطالعه عوامل جوی موثر بر کشاورزی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. با درک این اهمیت سازمان هواشناسی جهانی (WMO) یکی از هشت کمیسیون فنی خود را به هواشناسی کشاورزی یا CAgm اختصاص داده است. قسمت اعظم فعالیت‌ها پژوهش‌های هواشناسی کشاورزی به جستجوی روابط آب و هوا و محصول (modelling) اختصاص دارد تا با شناخت اثرات آب و هوا بر گیاه و دام بتوان تولید مواد غذایی کافی برای بشر را ممکن ساخت.

برخی جنبه‌های کاربردی هواشناسی در کشاورزی
پیشرفتهای فنی و علمی در زمینه مخابرات و به ویژه ماهواره و رادارهای هواشناسی و سنجش از راه دور، کاربرد هواشناسی در امور کشاورزی و سیاست گذاریهای کلان در این بخش با استفاده از این ابزار صورت می‌گیرد. فرایندهای رایانه‌ای اطلاعات و داده‌های هواشناسی و انتقال و مخابره این اطلاعات ازطریق رسانه‌های گروهی به کاربران به خصوص در زمینه اطلاع رسانی وضع پیش بینی آب و هوا گامی بسیار سودمند برای آنها بوده که اغلب منافع اقتصادی آن کاملا چشمگیر می‌باشد. هر چند کاربردهای هواشناسی کشاورزی در امر عملیات زراعی بسیار متفاوت می‌باشد ولی می‌توان از موارد ذیل نام برد.

۱- ارایه پیش بینی‌های کوتاه مدت، میان مدت، بلند مدت، جهت تصمیم گیری در موارد ذیل:
۱-۱- شخم زدن زمین و آماده سازی بستر مناسب جهت کشت بذر
۲-۱- برنامه ریزی آبیاری و تعین نیاز آبی گیاهان
۳-۱- کاربرد کودهای شیمیایی
۴-۱- حفاظت در برابر آفات و بیماریها (زنگ گندم، سن گندم، حمله ملخها)
۵-۱- تعین میزان عملکرد محصول به منظور پیش خرید یا پیش فروش نمودن آنها
۶-۱- تعین زمان برداشت محصول

۲- حفاظت در برابر آب و هوای نامساعد (بلایای جوی و اقلیمی) به منظور کنترل یا کاهش اثر آنها بر افت محصول و ضرر و زیان ناشی از آن بمانند پیش بینی تاریخ وقوع پدیده‌های زیر
۱-۲- دماهای بحرانی (یخ بندانها، گرمبادها)
۲-۲- خشکسالی‌ها
۳-۲- طوفانها و سیلابها و تگرگ
۴-۲- آتش سوزی‌های خود به خود در جنگل‌ها
http://www.chaharmahalmet.ir

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا