خانه / کشاورزی / بررسی فرآیند ورمی کمپوست و اثرات طبیعی
بررسی فرآیند ورمی کمپوست و اثرات طبیعی

بررسی فرآیند ورمی کمپوست و اثرات طبیعی

بی‌شک امروز همه ما با واژه پسماندها آشنایی داریم و می‌دانیم سهم سرانه تولید پسماند هر نفر در کشور ۷۰۰ گرم در روز می‌باشد. به بخشی از این پسماند به لحاظ شرایط خاص، مواد آلی می‌گویند. این مواد قابل تجزیه و مفید می‌باشند. از آنجا که ۷۰ درصد پسماندهای شهری را مواد آلی تشکیل می‌دهند، توجه به این موضوع برای مدیران شهری از اهمیت ویژه اقتصادی و زیست محیطی برخوردار می‌باشد.

در کشور ما مدیریت پسماندهای شهری به عهده شهرداری‌ها، محیط‌زیست و مراکز بهداشتی می‌باشد که در بین آنها شهرداری‌ها متولی امر کنترل، جمع‌آوری، حمل و نقل، تبدیل و یا دفع مهندسی بهداشتی پسماندها می‌باشند. از طرفی کمبود زمین، امکانات، ماشین‌آلات مکانیزه حمل و نقل و هزینه‌های بسیار بالا برای فرایند و دفع پسماندها موجب مشکلات فراوان زیست‌محیطی و بهداشتی برای بیشتر شهرها گردیده به طوریکه شهروندان شاهد مشکلات ناشی از آن می‌باشند. پسماندها یا زباله، قبل از اینکه پدیده‌ای زشت و مشکل‌آفرین باشند به عنوان یک کالا یا مواد غذایی و یا وسیله و ابزار ضروری مورد استفاده مردم قرار گرفته و سپس مازاد یا بخشی از آن دور انداخته می‌شوند. امروزه راحت‌ترین روش برای رهایی از این پسماندها دور انداختن می‌باشد. در حالیکه تحقیقات انجام شده بیانگر آن است که بیش از ۹۰ درصد این پسماندها قابل تفکیک و بازیافت می‌باشند. یعنی ۷۰ درصد از این پسماندها را مواد آلی تجزیه شونده شامل می‌شوند. نزدیک به ۲۰ درصد مواد زائد جامد مثل شیشه، پلاستیک، کاغذ و فلزات اجزای پسماندهای شهری را تشکیل می‌دهند و تنها کمتر از ۱۰ درصد پسماندهای شهری زباله یا مواد دور انداختنی می‌باشند.

بقیه در ادامه مطلب

 

بنابر این همانطور که گفته شد ، بدیهی است که با رشد روزافزون جمعیت، افزایش سطح رفاه وتنوع کمی و کیفی در مصرف مواد غذایی، توسعه صنایع تبدیلی و رشد پدیده شهرنشینی، دفع زباله و مواد زاید آلی به یک مشکل به ویژه در شهرهای بزرگ تبدیل شده است. امروزه فرآوری مواد زاید آلی به  سه روش سوزاندن، دفن در محل های خاص و بازیافت یا استفاده مجدد انجام می پذیرد. روش بازیافت علاوه بر اینکه درحفظ محیط زیست و کاهش آلودگی موثر است میتواند مواد زاید را به عنوان مواد خام، مجددا در چرخه مصرف قرار دهد و از تخریب بیشتر محیط زیست پیشگیری کند. از بین انواع محصولات بازیافتی می توان به ورمی کمپوست ( vermicompost ) یا کمپوست کرمی که در کشورهای مختلف جهان با استقبال گسترده ای روبه روشده است، اشاره کرد. ورمی کمپوست، عبارت است از کود آلی بیولوژیک که دراثر عبور مداوم و آرام مواد آلی در حال پوسیدگی از  دستگاه گوارش گونه هایی از کرم های خاکی و دفع این مواد از بدن کرم، حاصل می شود. این مواد هنگام عبور از بدن کرم آغشته به مخاط دستگاه گوارش (موکوس)، ویتامینها و آنزیمها شده که در نهایت به عنوان یک کود آلی غنی شده و بسیار مفید برای ساختمان و بهبود عناصر غذایی خاک، تولید و مورد مصرف واقع می گردد. بنابراین، ورمی کمپوست عبارت است از فضولات کرم به همراه درصدی از مواد آلی و غذایی بستر و لاشه کر مها. ورمی کمپوست نسبت به کمپوست معمولی دارای برتری هائی است .ورمی کمپوست ماد های شبیه به پیت ( peat ) است که به خوبی تغییر فرم یافته و ساختار، تخلخل، تهویه، زه کشی و ظرفیت نگهداری رطوبت آن در حد آلی می باشد. تولید ورمی کمپوست تعداد ریز موجودات بیماری زای گیاهی( pathogenic microganisms ) را به شدت کاهش داده و بنابراین از این نظر برتری نسبی به کمپوست معمولی دارد. تولید کمپوست به عنوان یک فرآیند هوازی منجر به معدنی شدن ( mineralization ) نیتروژن می شود که در مورد تولید ورمی کمپوست، استفاده از کرم های خاکی باعث تسریع این روند می گردد. فرآیند هوموسی شدن ( Humification ) که در مرحله رسیدگی ( Maturation stage ) کمپوست سازی اتفاق می افتد، در طول فرآیند تولید ورمی کمپوست، بزرگتر و سریعتر اتفاق می افتد. کود تولیدی در این روش به علت بالا بودن نسبت کربن به ازت ( C/N15 ) فاقد بوی نامطبوع و فعالیت حشرات مزاحم می باشد.به طور کلی در حدود ۲۷۰۰ گونه مختلف از کرمهای خاکی وجود دارند که بسته به موضوع کار و هدف، گونه انتخابی متفاوت خواهد بود.

یکی از اجزای تشکیل دهنده بسترهای کشاورزی خاک است که بعنوان بستر اصلی کشت گیاهان و رشد آن محسوب می‌شود. امروزه دخالت انسان در تغییرات فیزیکی و شیمیایی خاک باعث دگرگونی و بروز اختلال در خاک و آب گردیده است بطوریکه بدون در نظر گرفتن عواقب آن فقط سعی در تولید درآمد و سیر کردن افراد جامعه هستند. در این راستا متولیان امر نیز با همان سرعت سعی در ترویج و توسعه منابع بوده و کمتر فرصت داشته‌اند که به عوارض جانبی و تاثیرات منفی آن توجه کنند. از طرفی کشورهای در حال توسعه در حال افزایش آگاهی جامعه و آشنایی بیشتر مردم با مسائل و مشکلات زیست‌محیطی و بهداشتی ناشی از تخریب خاک می‌باشند. توجه به این موضوع علاوه بر کاهش مشکلات طرح شده می‌تواند یک مجموعه کشاورزی را از نظر اقتصادی دگرگون سازد هر چند برای مقایسه پیشرفت‌های صنعت کشاورزی نمی‌توان به کشورهای پیشرفته و مدرن توجه کرد ولی در این میان هستند کشورهای در حال توسعه که با جدیت مراحل تحقیقات را پشت سر گذاشته و با توجه به ضرورت امر اقدام به تغییرات اساسی در رشد و توسعه پایدار در صنعت کشاورزی نموده‌اند. در اجرای سیاست‌های کشورهای موفق و بمنظور دستیابی به تولید محصولات ارگانیک و حفظ منابع خاک و آب، شرکت‌های ایرانی مطالعات خود را در این زمینه گسترش داده و در نظر دارند بمنظور آشنایی هر چه بیشتر کشاورزان و صنعتگران عرصه تولید مواد غذایی آنها را در جریان پیشرفت کشورهای موفق قرار داده و ضمن تشویق در استفاده از کودهای آلی بیولوژیک بویژه Vermicompost، زمینه ساز رشد و توسعه پایدار صنعت کشاورزی در میهن عزیزمان باشند.
اهداف تولید ورمی کمپوست:
معمولا هدفهای زیر در رابطه با طرح تبدیل پسماند به ورمی کمپوست در نظر گرفته میشود.
۱  افزایش حاصلخیزی خاک و بهبود ساختمان و مدیریت خاک
۲  افزایش محصول
۳  تولید مکمل غذایی جهت خوراک دام و آبزیان
۴  تولید مواد آرایشی
مناسب ترین گونه کرم خاکی برای تولید ورمی کمپوست
گونه Lampite mauritti به منظور مدیریت و بهبود ساختمان خاک مورد استفاده قرار میگیرد. ولی مناسب ترین گونه برای تولید ورمی کمپوست، گونه Eisenia foetida بوده که به رنگ قهوه ای مایل به قرمز و کوچکتر از کرمهای خاکی معمولی می باشد. کرم ها جزو جانوران هرمافرودیت می باشند، یعنی هر کرم اندامهای نر و مادگی را توامان دارد، ولی نهایتا کرم با اتصال به جفت دیگر از طریق دو کلیتلوم ( clitellum ) و تبادل اسپرم عمل جفتگیری را انجام میدهد. سپس هر کرم یک کیسه تخم ریزی در کلیتلوم خود تشکیل می دهد. (کلیتلوم قسمتی برجسته در تنه کرم است و در بندهای نزدیک سر یک کرم بالغ قرار دارد). کیسه های تخم ریزی یا همان کوکونها به رنگ زرد کهربایی بوده و در داخل آن حدود ۷- ۳ نوزاد لارو وجود دارد.بنابراین افزایش تعداد کر مها در هر نسل به صورت تصاعد نسبتا هندسی، خواهد بود. وزن هر کرم بالغ بین ۵/ ۰ تا ۱ گرم بوده و در هر کیلوگرم حدود ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ نخ کرم  وجود دارد. فاصله بین دو نسل )از تخم تا تخم( در شرایط نرمال حدود ۳ ماه بوده و  عمر کر مها بین یک تا دو سال متغیر است .گونه ایزینیا فتیوا که در آن کرم کود و کادیلاک کرم ها نیز گفته می شود، از بستری که شامل مواد نیمه پوسیده مانند کود گاوی، کود اسبی (کودها باید خشک باشند)، کاه و کلش غلات و برخی زایدات و بقایای گیاهی می باشد، تغذیه می کند. در داخل این بستر اصلی می توان مواد تازه ای چون زایدات سبزیجات و میوه جات، مواد آلی و قابل تجزیه زباله های خانگی، پسماندهای کارخانجات غذایی و حتی لجن و فاضلاب (به جز فاضلاب صنعتی)، اضافه نمود. رطوبت مطلوب بستر، هوادهی، تغذیه و جلوگیری از سفت شدن بستر و نگهداری PH در حد ۷-۸ از نکات کلیدی در تولید ورمی کمپوست می باشد. کود مرغی برای کرمها سمی است به طور کلی باید عنوان نمود که بقایای آلی غنی از نیتروژن به جز کود مرغی که برای کر مها سمی است،برای بستر لازم و ضروری است. این کرم ها در خارج از سفره غذایی حرکت نمیکنند و به همین خاطر جمعیت این کرم ها بسته به دسترسی آنها به مواد غذایی رشد کرده و تثبیت می شود. این کرم ها از نور آفتاب و بارندگی گریزان بوده، باید آنها را از این دو عامل محافظت نمود.

vermicompost5

روش های مختلف تولید ورمی کمپوست:
روش های مختلفی برای تولید ورمی کمپوست وجود دارد که ساده ترین راه آن، روش پشته ای می باشد . برای تولید ورمی کمپوست به روش پشته ای باید مراحل زیر انجام گیرد.
۱)    زمینی مسطح، بدون سنگ و کلوخ و خرده شیشه انتخاب و سطح آن را مرطوب و سپس کاملا کوبید تا سفت شود. علت این امر جلوگیری از ایجاد هیبرید کرمهای مورد استفاده با کرمهای خاکی معمولی و زایل شدن آنها می باشد.
۲)    ایجاد سایبان برای محافظت کرمها در برابر بارندگی و نور آفتاب
۳)    ایجاد پشته ای از کود گاوی نیمه پوسیده به شکل گنبدی به عرض ۷۰ و ارتفاع ۵۰ سانتیمتر و طول دلخواه و آبیاری فراوان آن به منظور خروج شیرابه کود
۴)    ایجاد شیار در طول خط الراس پشته به عمل ۱۵ سانتی متر و ریختن کرم ها به داخل آن و سپس برگرداندن کود روی کرمها آبپاشی پشته به صورت روزانه به منظور حفظ رطوبت آن
۵)    جداسازی کرم ها از پشته پس از تولید ورمی کمپوست با استفاده از غربال
کاربرد کرمها:
کرمها دارای کاربردهای متنوعی هستند برخی از این کاربردها عبارتند از :
– مدیریت کود در مزارع پرورش گاو، اسب و خرگوش و پسماند کارخانجات تولید لبنیات
– کاهش زباله های مدارس، بیمارستا نها و موسسات
– تبدیل زباله های غذایی و جامدات آلی به ورمی کمپوست در مقیاس بزرگ
– استفاده از ورمی کمپوست در بهبود و اصلاح خاک مزارع و گلخانه ها و به تبع آن افزایش کیفیت و کمیت محصولات
– تولید پروتئین کرم به عنوان جیره غذایی آبزیان و طیور با استفاده از خشک کردن و پودر کردن لاشه بدن کرمهای مسن می باشد. همچنین استفاده از ورمی کمپوست در تهیه چای کمپوست تولید مثل کرمها و به تبع آن افزایش جمعیت کرمها و فروختن آنها به واحدهای متقاضی را نیز می توان افزود.
طرح  تولید ورمی کمپوست دارای  توجیه اقتصادی است . در کشاورزی ارگانیک و کشتهای گلخانه ای، پا کترین و مناسب ترین بستر می باشد که سبب بازدهی بیشتر محصولات کشاورزی خواهد گردید. امید است در کشور ما نیز همچون کشورهای توسعه یافته به جای کودهای شیمیایی که متاسفانه چندین دهه است استفاده از آن در مزارع کشاورزی به طور فزآینده ای رو به گسترش بوده و دارای خطرات زیست محیطی بالقوه و خطرناکی می باشند، به تدریج از این کودهای ارگانیک و طبیعی استفاده شود. (۱)
میزان سلامت ورمی کمپوست :
کیفیت ورمی کمپوست از ابعاد مختلف مورد ارزیابی دستگاه های اجرائی از جمله سازمان دامپزشکی قرار گرفته است .در ادامه به یکی از نتایج ارائه شده از طریق سازمان دامپزشکی اشاره گردیده است .(۲)
رویکردهای ملی و بین المللی در خصوص ورمی کمپوست :
طرح هائی نظیر  تبدیل پسماند به پروتئین و کود در مبدا با کرم، در مسابقه ۱۰×۱۰۰ ایده برتر نجات دهنده و موثر دنیا در وب‌گاه گوگل در سال گذشته شرکت و از ۱۶۳۰۰۰ ایده ارائه شده در جهان موفق به ورود در مرحله ۱۰۰ ایده برتر دنیا شده است. در همین راستا در کشور این طرح  پس از موفقیت در دومین جشنواره پژوهش و نوآوری ایده تبدیل زباله به کود آلی در مبدا با کرم،  از طریق مردم و داوران به عنوان داغترین و محبوترین ایده شناخته شده  و در جشنواره کارآفرینان برتر استان‌های خراسان رضوی و تهران به عنوان کارآفرین برتر شناخته شد و از مسئولین کشوری تندیس، لوح و جوایز کارآفرین برتر را کسب کرده و با حضور در نمایشگاه نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری به عنوان مبتکر منفرد مورد استقبال پرشکوه مسئولین و مردم قرار گرفته است . همچنین این طرح از سازمان حفاظت محیط‌زیست به عنوان مقاله اجرایی و علمی برتر تندیس و لوح دریافت نموده است ، هم اکنون نیز موضوع در نخستین جشنواره بین‌المللی غذا با کسب عنوان برتر لوح تقدیر نماینده برنامه ‌جهانی غذای سازمان ملل متحد WFP  را کسب نمود.
بررسی وضعیت سلامت محصول کرمی :
بر اساس نتایج بدست آمده از آزمایشات میکروبی در آزمایشگاه های معتمد محصولات حاصله کاملا سالم و فاقد عوامل زیان آور میکروبی است . در ادامه به برخی از نتایج حاصله اشاره میشود.

شمارش باکتریایی (ارقام به میلیون)
Salmonella منفی
Ecoli منفی
Fangus منفی
نرمال شمارش باکتریایی با منشا دامی: یک میلیون کلنی در هرگرم
نرمال شمارش باکتریایی با منشا گیاهی: صد هزار کلنی در هرم
Salmonclla منفی
E.coli منفی

ضرورت استفاده از ورمی‌کمپوست در محصولات زراعی، باغی و گلهای زینتی و آپارتمانی:
همانطور که میدانیم ،در کشور ما مدیریت پسماندهای شهری به عهده شهرداریها، محیط‌زیست و مراکز بهداشت می‌باشد که در بین آنها شهرداریها متولی امر کنترل، جمع‌آوری حمل و نقل، تبدیل و یا دفع مهندسی بهداشتی پسماندها می‌باشند. از طرفی کمبود زمین، امکانات، ماشین‌آلات مکانیزه حمل و نقل و هزینه‌های بسیار بالا برای فرایند و دفع پسماندها موجب مشکلات فراوان زیست‌محیطی و بهداشتی برای بیشتر شهرها گردیده به طوریکه شهروندان شاهد مشکلات ناشی از آن می‌باشند. پسماندها یا زباله، قبل از اینکه پدیده‌ای زشت و مشکل‌آفرین باشند به عنوان یک کالا یا مواد غذایی و یا وسیله و ابزار ضروری مورد استفاده مردم قرار گرفته و سپس مازاد یا بخشی از آن دور انداخته می‌شوند. امروزه راحت‌ترین روش برای رهایی از این پسماندها دور انداختن می‌باشد. در حالیکه تحقیقات انجام شده بیانگر آن است که ۹۰ درصد این پسماندها قابل تفکیک و بازیافت می‌باشند. یعنی ۷۰ درصد از این پسماندها را مواد آلی تجزیه شونده شامل می‌شوند. نزدیک به ۲۰ درصد مواد زائد جامد مثل شیشه، پلاستیک، کاغذ و فلزات اجزای پسماندهای شهری را تشکیل می‌دهند و تنها کمتر از ۱۰ درصد پسماندهای شهری زباله یا مواد دور انداختنی می‌باشند. برای مثال و در همین راستا شرکت بهسامان در شهر شیراز روزانه بین ۳۰ تا ۴۰ تن پسماندهای آلی تفکیک شده از مبدا را در منطقه برمشور در فضایی بوسعت ۵ هکتار به کرم‌های قرمز تغذیه نموده و به کود ورمی‌کمپوست تبدیل می‌نماید. سایر فارم‌های تبدیلی اختصاص به تبدیل فضولات دامی به کود آلی ورمی‌کمپوست در سایر شهرهای کشور از جمله کرج، اصفهان، دهلران، خرم آباد، نیشابور، مراغه، رشت، زنجان و مشهد بصورت اختصاصی و یا مشارکت می‌باشد.


کرمهای خاکی خاک و مواد آلی را می‌خورند. مواد آلی را تغذیه می‌کنند. خاک از دستگاه گوارش و هضم طولانی کرم عبور می‌کند. مواد آلی که به عنوان غذای کرم محسوب می‌شود شامل ضایعات گیاهی و فضولات دامی حیوانات کوچک و بزرگ می‌باشد. علاوه بر این مواد، کرمها بعضی مواد دیگر را نیز ترجیح می‌دهند. زیرا کرم دهان بسیار کوچکی دارد و برای کرم خوردن مواد و ترکیبات کوچک مانند باکتری، پروتوزا  و قارچها راحت است. مواد غذایی بزرگ باید ابتدا با رطوبت نرم شوند تا کرم بتواند براحتی آن را تغذیه کند. کرمها باید افزایش یافته تا پسماندهای گیاهی را مصرف کنند.  برای انجام این کار نیاز به یک ظرف مناسب و بستر مرطوب و مقداری پسماندهای غذایی وجود دارد. کرمها تکه‌های پسماند را به همراه جانوران ریز میکروسکوپی که به تجزیه مواد آلی کمک می‌کنند را نیز می‌خورند. ممکن است این سؤال مطرح  شود که کرمها چه مقدار زباله مصرف می‌کنند؟ یک کرم در هر روز می‌تواند حداقل به اندازه نصف وزن خود غذا مصرف کند. یک کرم ۱ گرمی می‌تواند ۲/۱ گرم از غذا را در یک روز مصرف کند. یا  مقدار ۱ پوند از کرمها می‌توانند ۲/۱ پوند از زباله‌ها را در هر روز مصرف کنند. این میزان ممکن است در حالتی که ۱ پوند کرم شامل ۶۰۰ کرم بزرگ و یا شامل ۱۵۰۰ کرم کوچک بوده  متفاوت باشد. زمانی که کرمهای قرمز زباله‌ها را می‌خورند، زباله‌ها بسته به وزن و توده کرمها ناپدید می‌شوند.
تاثیرات کرم‌های خاکی بر روی محیط:
وجود ذرات کوچک با مقادیر زیاد در مدفوع کرمهای خاکی نسبت به ذرات محیط آنها نشان می‌دهد که قادرند مواد مغذی را به اجزاء کوچک‌تر تبدبل نمایند. دانه‌های معدنی متصل به یکدیگرهستند که اتصال آنها باید به گونه‌ای باشد که در مقابل رطوبت، فرسایش و فشردگی مقاوم بوده و به هنگام خنثی و یا رطوبت خاک نیز همچنان نرم باقی بماند و خاکی غنی از خاکدانه‌هاست که دارای تهویه، زهکشی و بالاخره ساختمانی مناسب باشد. لذا جهت داشتن یک خاک حاصلخیز خاکدانه سازی در درجه اول مورد اهمیت قرار دارد.
محققین زیادی بر این قول متفقند که مدفوع کرم‌های خاکی دارای خاکدانه‌های مقاومتر از خاک محیط است. علاوه بر آن موکو پروتئین زیر اپیدرم کرم خاکی در محل تماس آن با دالانهای حفر شده موجب پایداری ذرات خاک می‌گردد.

باروری و حاصلخیزی خاک:
کرم‌های خاکی در نتیجه فعالیت خود باعث تسریع تحریک یون‌ها در سطح و عمق پروفیل خاک می‌گردند. در این مرحله آنها با ترشح مواد شیمیایی می‌توانند برخی از عناصر غذایی پایه موجود در خاک را از حالت تثبیت خارج نموده و به شکل قابل جذب گیاه تبدیل کنند. این فرآیند توسط کرم‌های خاکی به دو صورت مستقیم و غیر مستقیم انجام می‌گیرد. مثال تاثیر مستقیم آنها در معدنی شدن ازت است این عنصر که معمولاً به شکل کمپلکس‌های آلی غیر قابل استفاده گیاه در خاک وجود دارد پس از عبور از لوله گوارش کرم‌های خاکی ابتدا به آمونیاک و سپس به نیتریت و نیترات تبدیل می‌گردد. تاثیر غیر مستقیم کرم‌های خاکی در ازدیاد حاصل خیزی خاک، ازدیاد فعالیت میکرو ارگانیسم‌ها و جانوران خاکزی در نتیجه تولید مواد محرک ریشه نظیر ویتامین‌ها بویژه B12  است.  بنابراین با توجه به نقش کرم‌های خاکی در اصلاح ساخت بافت و سایر عوامل یاد شده دارند. بطور مستقیم در ازدیاد حاصل خیزی و باروری خاک و افزایش محصول مؤثر واقع می‌شوند. همچنین شواهد بسیاری وجود دارد که غلظت کلسیم، سدیم، منیزیم، پتاسیم، فسفر و مولیبدن قابل جذب در مدفوعات کرم‌های خاکی بیشتر از محیط اطراف آنها می‌شود.
تغذیه:
غذای اصلی کرم‌های خاکی بقایای مرده و پوسیده گیاهی به انضمام بقایای ریشه‌ی گیاهان و نیز کود دامی است. کرم‌های قرمز بارانی بیشتر مواد زائد آشپزخانه را نیز خواهند خورد ضایعات سبزیجاتی که در حین تهیه غذا بوجود می‌آید برای کرمها قابل استفاده می‌باشد. مانند پوست سیب‌زمینی، هویج، کاهو، کلم، کرفس، سیب، پوست موز، گریپ فروت و پوست پرتقال، برگ چای، چای کیسه‌ای، تفاله قهوه، کاغذ و مقوا. بعضی از ضایعات زودتر از سایر مواد به کود تبدیل می‌شوند. پوست موز حدود یک هفته طول می‌کشد در حالی که پوست پرتقال حدود یکماه طول خواهد کشید تا کاملاً تجزیه گردد. نوع و مقدار مواد غذایی در دسترس نه تنها بر روی جمعیت کرم‌های خاکی بلکه بر روی انواع گونه‌های موجود و نرخ رشد و…. تاثیر می‌گذارد

vermicompost3

محصول ورمی‌کمپوست:
ورمی‌کمپوست عبارتست از مدفوع کرم‌هایی که از زباله یا کود دامی تازه یا هر مواد آلی دیگر تغذیه کرده و مواد آلی را به ذرات خیلی ریز خرد می‌کنند. ورمی‌کمپوست نتیجه هضم طبیعی غذا در سامانه ‌هاضمه کرم‌های خاکی است و دوره رشد گیاه را بوسیله داشتن میکروارگانیسم  و همچنین مواد آلی فعال و تسریع می‌نماید.
ورمی‌کمپوست یک کود بیو ارگانیک است که بسیار نرم، سبک وزن، ترد، تمیز و بی بو بوده و ظاهری کم و بیش شبیه به پودر گرانوله قهوه دارد. کیفیت ورمی‌کمپوست به نوع غذا ( محیط کشت) یا مواد زائد آلی که کرم‌ها از آن تغذیه کرده‌اند، بستگی دارد. برای مثال کرم‌ها می‌توانند مواد آلی با سلولز زیاد مانند خاک اره را هضم کرده و یک ماده‌ی اصلاح کننده‌ی خاک با کیفیت پایین تولید نماید. بر عکس کرم‌ها قادرند با مواد غنی از ازت و فقیر از سلولز ورمی‌کمپوست با کیفیت عالی تولید نمایند.
برای نگهداری از گیاهان بویژه مزارع، گلخانه‌ها و درختان میوه نیازمند مواد آ لی می‌باشیم. سالها مطالعه و تلاش کردیم و پس از انجام مراحل تحقیقات و آزمایشات گوناگون دریافتیم باز هم قدرت لایزال پروردگار با خلقت موجودی ارزشمند به نام کرم خاکی توانسته یکی از عمده‌ترین نیازمندی‌های بستر گل و گیاه یعنی مواد آلی را با وجود فضولات این جانور تامین نماید. ورمی‌کمپوست حاصل فعالیت بیولوژیک یک نوع کرم خاکی بوده که این جانور از مواد آلی موجود در طبیعت تغذیه کرده و آن را به کود آلی مغذی تبدیل می‌کند. در حال حاضر ورمی‌کمپوست به عنوان تنها کود آلی بیولوژیک در دنیا شناخته شده و فرآیند کمپوست  را به صورت بیولوژیک انجام می‌دهد.

مزایای ورمی‌کمپوست:
•    افزایش مقاومت گیاهان بر استرس تنشهای محیط و عوامل بیماری زای خاک
•    افزایش رنگ گلها و طعم و مزه در محصولات کشاورزی
•    تامین کننده عناصر ریز مغزی مورد نیاز انواع گیاهان
•    بهبود جوانه زنی بذرها و تشدید ریشه زائی قلمه‌ها
•    افزایش دوام گلهای شاخه بریده و تداوم گلدهی گونه‌های مختلف
خواص ورمی‌کمپوست:
•    سبک و فاقد هرگونه بو
•    عاری از تخم علفهای هرز
•    حاوی میکروارگانیسم‌های هوازی مفید مانند ازتوباکتر‌ها
•    بالا بودن میزان عناصر اصلی غذایی در مقایسه با سایر کودهای آلی
•    دارا بودن عناصر میکرو مانند آهن، روی، مس و منگنز
•    دارا بودن مواد محرکه رشد گیاهی نظیر هورمون‌ها
•    قابلیت بالای نگهداری آب و مواد غذایی
•    فرآوری سریعتر از بیو کمپوست
•    عاری از باکتری‌های غیر هوازی، قارچ‌ها و میکروارگانیسم‌های پاتوژن
•    اصلاح کننده خصوصیات فیزیکوشیمیایی و بیولوژیکی خاک
•    وجود عناصر ماکرو شامل: ازت، فسفر، کلسیم
•    امکان فرآوری به چای کمپوست
•    هوادهی خاک بهتر با ایجاد خلل و فرج و ایجاد پوکی در خاکهای متراکم
•    قابل مصرف در پرورش کلیه محصولات کشاورزی
خواص کود گیاهی و آلی ورمی‌کمپوست بر اساس یافته‌های علمی در مراکز تحقیقاتی معتبر جهان Ohio State University, Mississippi State University  Canyon Recycling in San Diego
•    آنالیز کود ورمی‌کمپوست نشان داده است که این کود غنی‌تر  و مفیدتر از مواد مغذی‌ای است که در گیاه و خاک موجود است. بر طبق  یافته‌های علمی بدست آمده کود کرمی ۳ برابر بیشتر از سایر کودها دارای خواصی چون کلسیم و چندین برابر نیتروژن و فسفر و پتاسیم است. ( K.P Barely, Advances in Agronomy, 1961)
•    کود ورمی‌کمپوست دارای درصد بالایی از خواص عناصر مفید در خاک گیاه دار (خاک و برگ Humus) می‌باشد. عناصر ارزشمندی که در خاک و برگ موجود است به ذرات خاک کمک می‌کند تا دسته‌ای را برای ایجاد کانالهایی برای عبور راحت‌تر هوا در گیاه ایجاد کنند در ضمن این عناصر باعث افزایش ظرفیت حفظ و نگهداری آب به مقدار زیادی می‌شوند. اسید‌های مرطوبی که در خاک و برگ موجود است، محل‌های به هم پیوسته‌ای را برای تغذیه گیاهان ایجاد می‌کند. محققان می‌گویند خاک و برگ در جلوگیری از بیماریها و آفت گیاهی نظیر تغییرات بیماری زا، باکتری‌های مضر و کرم‌های موزی مضر برای خاک بسیار مؤثر است. در حالیکه ورمی‌کمپوست خود به تنهایی تمام این خواص ارزشمند برای گیاه را دارا می‌باشد. (Dr. Dan Holcombe and J.J Longfellow)
•    پروفسور ادوارد قبل از ورودش به ایالت اوهایو تحقیقات خود را در مورد ورمی‌کمپوست در کشور خود انگلیس اوایل سالهای ۱۹۷۰ آغاز نمود. ورمی‌کمپوست ایفا کننده نقش تمام کودهای موجود است.  (Dr. Clive Edward)
•    کود ورمی‌کمپوست در دانشگاه می سی سی پی سال ۱۹۹۷ به عنوان واسطه‌ای مهم در رشد گلها و سایر محصولات زراعی محسوب و برای نمونه بر روی گل همیشه بهار مورد آزمایشات مختلف قرار گرفت. نتایج آزمایشات نشان داد که کود ورمی در مقایسه با کودهای دیگر مانند خاک و پیت و کودهای شیمیایی، شاخصه رشد گیاهان و گلها را به صورت چشمگیری افزایش داده است و همچنین باعث افزایش ضخامت ساقه، بالا بردن رشد ریشه، افزایش وزن خشک محصول و بالا بردن میزان گل دهی در تعداد گلهای کاشته شده می‌شود. تحقیقات نشان داده است که مخلوط کود ورمی‌کمپوست با کود گیاهی خاک و پیت در مقایسه با استفاده کود ورمی به تنهایی عملکرد بهتری در پارامترهای رشد  در گیاهان داشته است. Mississippi state University))
•    کود ورمی‌کمپوست به آرامی مواد مغذی و عناصر مفید را به خاک و گیاهان انتقال می‌دهد. این کود شامل مواد غذایی ارزشمندی برای خاک و گیاه می‌باشد و عناصر مفید را به آرامی حل کرده و به هیچ عنوان مانند دیگر کودها این عناصر با آبیاری شسته نمی‌شوند بلکه کاملاً در خاک حل شده و با سرعت برای تغذیه گیاهان تصفیه  می‌شوند. این محصول ( کود ورمی‌کمپوست) دارای قابلیت‌های متعددی است مانند ایجاد ترمیم و احیای دوباره در ساختار آلی خاک، ایجاد منافذ بیشتر برای عبور بهتر هوا در خاک، قدرت بالا در حفظ و نگهداری آب می‌باشد. کود ورمی‌کمپوست ریشه گیاهان را از دمای خیلی زیاد پوشش می‌دهد و بروز فرسایش را کاهش داده و رشد علفهای هرز را به خوبی کنترل می‌کند. ( مرکز تحقیقات اداره بازیافت سانتیاگو Canyon Recycling , San Diego )
•    کود ورمی‌کمپوست در خاک زمین‌های کشاورزی، گلخانه‌های وسیع و کوچک، باغچه‌های خانگی و در هر زمینی که به عنوان بستر رشد گیاه و محصولی باشد به کار می‌رود و مواد غذایی ارزشمند را با سرعت بالایی به گیاهان می‌رساند. کود ورمی برای درختان میوه، انواع سبزیجات، بوته‌های میوه مانند بوته توت فرنگی و انواع گلها، گیاهان دارویی و سایر محصولات استفاده می‌شود. ورمی‌کمپوست به عنوان یک کود گیاهی در زمان آبیاری مواد معدنی را برای تغذیه گیاهان تصفیه می‌نماید. تاثیر استفاده از این کود گیاهی بر روی محصولات مختلف بسیار سریعتر از دیگر کودها قابل مشاهده است. گیاهان به سرعت رشد کرده و دارای مقاومت بیشتری در برابر     آفت‌ها و مواد مضر در خاک می‌شوند و باعث می‌شود آفت‌ها و بیماریهای مضر، باغها و محصولات را از بین نبرند.( R.E.Gaddie )
کود آلی و بیولوژیک ورمی‌کمپوست نسبت به کودهای دیگر شیمیایی ۵ برابر بیشتر نیتروژن، ۷ برابر پتاس، ۲/۱ برابر بیشتر کلسیم را داراست. معمولاً مواد و عناصر مغذی گیاهان برای مدت ۲ تا ۵ روز حفظ می‌شوند. در حالیکه با استفاده از کود ورمی‌کمپوست ۶ برابر این زمان در نگهداری عناصر مفید در خاک گیاهان افزایش می‌یابد. این کود بسیار ارزشمند از لحاظ اقتصادی نسبت به کودهای شیمیایی قیمت مناسبی دارد. با این یافته‌های علمی روشن است که بهترین تغذیه برای خاک و محصولات زراعی مختلف کود ورمی‌کمپوست می‌باشد.  کود ورمی‌کمپوست ۳ تا ۴ برابر بیشتر از کودهای دیگر وزن خود را در آب حفظ می‌کند. این بدین معناست که زمین زراعی شما به میزان کمتری نیاز به آبیاری دارد و در نتیجه خاک برای مدت طولانی‌تری تعادل خود را در نگهداری عناصر مغذی حفظ خواهد کرد. در صورت استفاده نادرست از کودهای شیمیایی و نامطلوب مانند کودهای گاوی و اسبی و سایر کودها، به مرور ریشه گیاهان را می‌سوزاند در صورتیکه که کود ورمی‌کمپوست دارای چنین خاصیت مضری برای گیاه  نمی‌باشد.

vermicompost-300x207

( Education Department of South Australia )
ورمی‌کمپوست و رشد و نمو گیاهان:
معمولاً گیاهانی که از کود ورمی‌کمپوست تغذیه می‌کنند دارای ظاهری بلندتر و رشدی سریعتر می‌باشند. بر اساس آزمایشات و تحقیقات انجام شده، استفاده ورمی‌کمپوست با غلظت کمتر در رشد و نمو گیاهان تاثیر بیشتری دارد. این نتایج علمی بر اساس یافته‌های مرکز تحقیقات اوهایو    ( Ohio state university ) و توسط دکتران آتیه، ادوارد، سابلر و متزگر انجام شده است. گزارشات این نتایج به شرح زیر می‌باشد:
کود ورمی به عنوان یکی از اجزاء مغذی گیاهان در باغبانی و گل کاری تاثیر مستقیمی در خواص فیزیکی و شیمیایی و رشد و نمو گیاهان دارد. ( منابع زیست فنّاوری )
افزایش در میزان رشد و نمو گیاهان همیشه به عنوان یک مزیت و برتری محسوب نمی‌شود. اما کود ورمی فعالیت و عملکرد بیولوژیکی دارد و خود مواد دفع کننده قارچی دارد که از رشد بی رویه و منفی محصول جلوگیری می‌کند و به گونه‌ای روند رشد گیاهان را کنترل می‌کند.
تاثیر ورمی‌کمپوست درانبوه گیاهان:
انبوه و جمعی گیاهان پس از تغذیه از کود ورمی در هر سانتی‌متر افزایش می‌یابد.
تاثیر ورمی‌کمپوست درانبوه ریشه:
در هر آزمایش علمی انجام شده، گیاهانی که از کود ورمی‌کمپوست تغذیه نمودند تاثیر قابل توجهی در رشد و انبوه ریشه گیاهان داشتند. افزایش انبوه ریشه گیاهان، ظرفیت جذب آب و مواد مغذی دیگر را بالا برده و از لحاظ علمی گیاهان را قوی‌تر و سالم‌تر می‌سازد. در صورتیکه اگر رویش شاخه‌ها به طور نامناسبی افزایش یابد، خطر ایجاد چسبندگی و به هم فشردگی در ریشه گیاهان وجود دارد که در این صورت گیاهان احتیاج به پیوند زنی و نشاء دارند. آزمایشات نشان داد که چسبندگی در ریشه گیاهان باعث کاهش رشد آنها خواهد شد. پس از این تحقیقات، اهمیت و ارزش سلامتی و قوت در ریشه گیاهان برای محققان و کشاورزان آشکار شد.
تاثیر ورمی‌کمپوست در ضخامت و کلفتی ساقه گیاهان:
طی آزمایشات انجام شده توسط محققان، ضخامت ساقه گیاهان پس از تغذیه از کود آلی ورمی‌کمپوست افزایش قابل توجهی داشته است گرچه ایجاد ضخامت بیشتر در ساقه از اهمیت کمتری نسبت به دیگر عوامل در رشد گیاهان برخوردار است اما در بعضی گلها و گیاهان اهمیت بسزایی دارد مانند گلهای میمون که ضخامت در ساقه آنها تاثیر آشکاری بر زیبایی ظاهری این گل دارد.
تاثیر ورمی‌کمپوست بر اندازه گلها:
زمان برداشت گلهای میمون آزمایش شده، محققان دریافتند نکته بسیار ارزشمند این آزمایشات این است که گلهایی که از کود ورمی‌کمپوست تغذیه نمودند، رشد بیشتری از لحاظ ساقه و گلبرگ داشتند و در مقایسه با گلهای دیگری که از کودهای معمولی (کودهای شیمیایی و…  ) تغذیه نمودند رشد ظاهری قابل توجهی داشتند. در نتیجه ظاهر متفاوت و زیبای گلها نظر خریداران و ناظران را به خود جلب نمود به طوریکه به مرور بر میزان بهای آن گلها افزوده شد.
تاثیر ورمی‌کمپوست در سرعت رشد و نمو گل و گیاه :
گیاهانی که در بستری با کود آلی ورمی‌کمپوست پرورش می‌یابند معمولاً رشد و نموی بیشتر و سریعتری نسبت به گیاهان دیگر دارند. در آزمایشات تحقیقاتی که بر روی گل میمون و کلم بروکلی انجام شد، نشان داد که دوره کامل رشد و نمو گلهای  میمون ۲ تا ۳ روز کمتر از دیگر گلها و گیاهان است و گل کلم بروکلی نیز در زمان نشاء و جوانه زنی،  برگهای بیشتری تولید کرده است.
عکس‌العمل گیاهان مختلف به کود آلی ورمی‌کمپوست بر اساس چند عامل مهم می‌باشد. اولین و مهمترین عامل این است که نتایج آزمایشات مختلف در پرورش گیاهان با استفاده از کود ورمی در مناطق آب و هوایی مختلف متفاوت است. پیشرفت مراحل رشد برای هر گیاه در مناطق آب و هوایی مختلف یکسان نمی‌باشد و مسلماً واکنش گیاهان به سامانه کود ورمی‌کمپوست نیز متغیر خواهد بود. گیاهانی که در شرایط مطلوب آب و هوایی و تغذیه‌ای مناسب رشد می‌کنند، عکس‌العمل کندتری نسبت به افزایش میزان کود و دیگر افزودنی‌های شیمیایی به بستر خاک نشان می‌دهند. در حالی که گیاهانی که در شرایط غیر مطلوب آب و هوایی و تغذیه‌ای نامناسب رشد و پرورش پیدا می‌کنند، عکس‌العمل سریعتر و مطلوبتری در افزودن کود ورمی به خاکشان نشان می‌دهند.
علت نداشتن بوی نامطبوع در زمان تولید و محصولات:
در صورت رعایت کلیه موازین بهداشتی و فنی در تولید ورمی کمپوست در مقیاس محدود ، بستر حالت فعال داشته و مواد آلی آن بخوبی مورد تغذیه کرمها قرار خواهد گرفت. به لحاظ حرکت کرمها در طول و عرض و عمق بستر این عمل موجب ایجاد سامانه هوازی شده و از بوجود آمدن هرگونه بوی نامطبوع جلوگیری خواهد کرد. از دیگر فوائد راکتورها  ایجاد سامانه طبیعی بیوفیلتر بوده و حتی موجب مطبوع شدن محیط بستر می‌گردد بطوریکه موقع برداشتن درب راکتور بوی مطبوع جنگل به مشام می‌رسد. این بخاطر فعل و انفعالات شیمیایی و فیزیکی کرم در محیط می‌باشد و دفع مایع لیپیدی از جسم کرم علاوه بر دفع آفات و حشرات موذی موجب خوشبو شدن بستر می‌گردد.
محاسبات بر اساس مقایسه هزینه‌های دو سامانه ارگانیک و غیر ارگانیک در اتیوپی:
هدف از ارائه این مقاله بیان تاثیرات به کارگیری از سامانه کشاورزی ارگانیک در رشد و توسعه پایدار کشور‌های در حال توسعه مانند اتیوپی می‌باشد. در این بخش راهکارهای مؤثر در فعالیتهای کشاورزی این کشور را که منجر به رشد و پیشرفت چشمگیر اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی گردید، بیان خواهیم کرد. ( منابع اطلاعاتی تحقیقات به عمل آمده در بخش پایانی منابع و مآخذ قید شده است.)
اتیوپی جزو یکی از کشورهای در حال توسعه واقع در قاره آفریقا می‌باشد و به شاخ آفریقا معروف است. مساحت کل زمین‌های این کشور ۱۰۸/۵ میلیون هکتار است که ۴۵ درصد آن را زمین‌های کشاورزی و زراعی تشکیل می‌دهد. ۸۵درصد جمعیت این کشور به فعالیت‌های چوپانی و کشاورزی مشغول هستند و کل اقتصاد این کشور از طریق کشاورزی تامین می‌شود. طبق محاسبات آماری بعمل آمده، بیش از ۷۵ درصد کل صادرات و حدود ۴۵ درصد محصولات ناخالص داخلی این کشور از طریق محصولات کشاورزی تامین می‌شود. قهوه به تنهایی بیش از ۸۷ درصد از کل صادرات این کشور را تشکیل می‌دهد و در سازمان UNDP از نظر صادرات محصولات کشاورزی در رده ۱۷۰ قرار گرفته است.
کشور اتیوپی پس از برخورد با مشکلات و نابسامانیهای عدیده‌ای در زمینه زیست‌محیطی و تاثیر مستقیم آنها بر روی سلامت و بهداشت مردم، دریافت این عوامل مخرب بر اثر سامانه غلط کشاورزی، افزایش چشمگیر جمعیت و آلودگی منابع طبیعی صورت گرفته است. یکی از عوامل اصلی در آلودگی محیط‌زیست استفاده نادرست و بی‌رویه از مواد شیمیایی همچون مواد آفت‌کش و کودهای شیمیایی در سامانه کشاورزی است. در نتیجه استفاده غلط و فراوان از این مواد، سلامتی و بهداشت مردم را به خطر انداخت. بر اساس تحقیقات به عمل آمده توسط کارشناسان و مسئولان این کشور و با اتکا به حمایت کامل دولت توانستند تغییرات اساسی و صحیحی را در سامانه کشاورزی خود ایجاد کنند. آنها در سامانه کشاورزی ارگانیک مواد و عناصر مورد نیاز و مفید برای خاک و گیاه را با سه نوع کود با نامهای کود گیاهی ورمی‌کمپوست، کود مرغی و بیو‌کمپوست طبیعی اجرا نمودند. حاصل این تغییرات سازنده منجر به پیشرفت و رشد کشاورزی گردیده و در نهایت این کشور در حال توسعه را به یکی از مهمترین صادرکنندگان محصولات ارگانیک به کشورهای توسعه یافته‌ای همچون آمریکا، ژاپن، کشورهای اروپایی و سایر کشورها مبدل ساخت.
این تحقیقات آماری در طول سالهای ۲۰۰۵-۲۰۰۶ در ۵ منطقه اصلی کشاورزی این کشور به دست آمده است.
میانگین سالانه کل هزینه کودهای شیمیایی و کودهای آلی معادل هر هکتار سالانه برای محصولات مختلف به شرح زیر می‌باشد:
کودهای شیمیایی                           ۴۰ دلار
آفت‌کش‌های شیمیایی               ۲۵ دلار
کودهای شیمیایی                           ۴۰ دلار
آفت‌کش‌های شیمیایی               ۲۵ دلار
هزینه سالانه کل محصولات غیر ارگانیک در هر هکتار معادل سالانه ۳۲۰ دلار( معادل ۲۷۵۲ بیر اتیوپی) برآورد شده است در حالی که هزینه کل محصولات ارگانیک ۱۹۰ دلار( معادل ۱۶۳۴ بیر اتیوپی) می‌باشد. طبق ارقام بالا، هزینه تولید محصولات زراعی در سامانه کشاورزی به طریق ارگانیک حدود ۶/۴۰ درصد کمتر از کشاورزی با سامانه غیر ارگانیک می‌باشد. با توجه به این عوامل و محاسبات به عمل آمده، دولت اتیوپی در تمام مناطق زراعی کل سامانه کشاورزی را از طریق غیر ارگانیک به سامانه ارگانیک تغییر داد. اولین و مهمترین فاکتور لازم برای اجرایی نمودن این طرح، ایجاد تجهیزات و امکانات مناسب جهت افزایش حاصلخیزی و بهره‌وری خاک برای فعالیتهای مختلف کشاورزی می‌باشد.

داده‌های اقتصادی به عمل آمده بر اساس میزان کودهای آلی و شیمیایی کشاورزی ارگانیک و غیر ارگانیک در اتیوپی( در هر هکتار و سالانه)
داده‌های بالا توسط آمارگیری از کشاورزان مناطق مختلف این کشور بدست آمده است و براساس بیشترین میزان استفاده از مواد مغذی گیاهان و آفت‌کش‌ها در سامانه کشاورزی ارگانیک و غیر ارگانیک تجزیه و تحلیل گردیده است. میانگین کل هزینه محصولات در هر هکتار از زمان مهیاسازی بستر خاک تا زمان برداشت محصول برآورد شده است.  به وضوح  می‌توان تاثیر ایجاد تغییرات در سامانه کشاورزی را در کاهش هزینه‌های کل مشاهده نمود.
تاثیرات پتانسیلی سامانه کشاورزی ارگانیک
اثرات بالقوه این سامانه را می‌توان بر روی سلامت افراد جامعه، منابع طبیعی، دام، هوا و غنی‌سازی و حاصلخیزی خاک و غیره مشاهده نمود. تاثیرات فوق را به چهار گروه عمده اجتماعی، اقتصادی، کشاورزی و زیست‌محیطی تعبیر می‌کنند.

,وب سایت مهندسی فضای سبزWWW.landscapeeng.ir
تاثیرات اجتماعی:
•    بهبود شرایط سلامت افراد
•    ایجاد اشتغال و فرصتهای تحصیل و آموزش بهتر
•    کاهش مهاجرت روستایی
•    ذخیره‌سازی برای مدت طولانی‌تر
تاثیرات اقتصادی:
•    کاهش ۶/۴۰ درصدی هزینه‌ها
•    حفظ و امنیت اقتصادی بیشتر درآمد روستایی و اقتصاد قوی‌تر روستایی
•    کاهش سرمایه‌گذاری نقدی
•    بازدهی بالا و خطرپذیری کمتر
تاثیرات کشاورزی:
•    حفظ و نگهداری بانک گونه‌های کشاورزی
•    تعادل و یکنواختی در کیفیت محصولات غذایی
•    حاصلخیزی و غنی‌تر کردن خاک در برابر فعالیت‌های میکروبی در خاک و در نهایت مقاومت بیشتر خاک در برابر آفات و بیماری‌ها
•    ایجاد خود اتکایی در تولید محصولات کشاورزی
تاثیرات زیست‌محیطی:
•    کاهش آلودگی در خاک
•    حفظ و نگهداری مواد مغذی در خاک و میکرو ارگانیسم‌های خاک
•    کنترل بیشتر فساد و فرسودگی در خاک
•    رسیدگی و بررسی آلودگی آب و هوا
•    دوام و ماندگاری بیشتر در محصولات کشاورزی

اهمیت سامانه کشاورزی ارگانیک در کشورهای در حال توسعه
اتیوپی به عنوان یک کشور در حال توسعه که ۸۵ درصد جمعیت آنرا قشر کشاورز تشکیل می‌دهند، به خوبی توانست با ایجاد سامانه کشاورزی ارگانیک در تمام مناطق زراعی، خود را جزو یکی از صادرکنندگان مهم در جهان امروز مبدل سازد. در آغاز این طرح ابتدا ایجاد  حفظ و نگهداری بازدهی مشابه و سپس هزینه‌های فعالیت‌های زراعی کشاورزان به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کرد. همچنین این راهکار در کشاورزی توانست تاثیر بسزایی در خود‌اتکایی کشاورزان در امر تولید محصولات با توجه به نیاز داخلی داشته یاشد.  ایجاد سامانه کشاورزی ارگانیک در اتیوپی این کشور را به سمت رشد و توسعه پایدار سوق داد. در حال حاضر این کشور با اتکا به حمایت کامل دولت در این امر توانسته بازارهای جهانی محصولات ارگانیک را با اقتدار در اختیار خود بگیرد و محصولات ارگانیک خود را به کشورهای توسعه یافته‌ای همچون آمریکا، ژاپن، کشورهای اروپایی و سایر کشورهای همسایه صادر کند.

جزئیات نشست کنفرانس در رم تاریخ ۳- ۵ مه ۲۰۰۷ در باره رشد و توسعه پایدار کشاورزی و افزایش چشمگیر محصول در اتیوپی
شهر تیگرای یکی از شهرهای اتیوپی است که عموم مردم آن در زمینه کشاورزی فعالیت می‌کنند. این شهر پس از ۱۰ سال انجام آزمایشات متعدد و تلاش بسیار برای رسیدن به رشد پایدار در زمینه کشاورزی، سرانجام توانست به موفقیت بزرگی دراین امر دست یابد. مطالعات و خبرهای متعدد در این زمینه نشان می‌دهد که این شهر پس از ۱۰ سال تجربه در این زمینه و تلاش و کوشش بسیار و مدیریت کارآمد در زمین‌های کشاورزی بومی خود سرانجام توانست نتایج زحمات خود را در این منطقه به خوبی کسب نماید. پروژه تغییر سامانه کشاورزی این شهر ابتدا از سال ۱۹۹۶ بوسیله یک مؤسسه کشاورزی در جهت پیشرفت و رونق بخشیدن صنعت کشاورزی منطقه آدیس آبابا آغاز گردید. پروژه تیگرای همانطور که همه می‌دانند و مطالعات بدست آمده نشان می‌دهد، نتیجه فعالیت‌ها و تلاش‌های بسیار در زمینه تغییر و بهبود کشاورزی در این منطقه باعث گردیده که فوائد و سودمندی‌های بسیاری را از جهات مختلف برای کشاورزان کم درآمد و بی بضاعت و قشرهای دیگر جامعه مخصوصاً برای زنان سرپرست خانوار به ارمغان بیاورد. از میان این فوائد ارزشمند افزایش چشمگیر محصولات، فرآوری و باروری محصولات، اصلاح هیدرولوژی خاک به وسیله افزایش لوح‌های آبی و ایجاد جوی‌های ثابت، اصلاح حاصلخیزی خاک، کاهش بسیار در ایجاد تخم علف‌های هرز و آفات و بیماری‌ها و در نهایت افزایش درآمد قابل توجهی است.

تاثیرات استفاده کودهای ارگانیک ( ورمی‌کمپوست)  بر روی محصولات مختلف، ۲ سال پس از کاربرد آنها یعنی در سال ۱۹۹۸ در این منطقه مشهود گردید. در ابتدا به نظر می‌رسید تاثیرات نشان داده شده در زمین‌هایی که از کودهای ارگانیک استفاده شده بودند در مقایسه با زمین‌هایی که از کودهای شیمیایی استفاده کردند یکسان است. اما اطلاعات و آمار بدست آمده در سالهای ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴ نشان داد که بطور متوسط زمین‌هایی که از کودهای ارگانیک تغذیه نمودند ۲ برابر بیشتر باروری محصول داشته‌اند نسبت به زمین‌هایی که از کود شیمیایی استفاده نمودند.

منابع :
۱/    مهدی کبیری خوش صوت دکترای دامپزشکی  مجله دام و کشت و صنعت شماره ۱۱۰ اسفند ۸۷ – فروردین ۸۸
۲/    اداره کل دامپزشکی استان فارس  نتایج آزمایشگاهی مورخ ۲۹/۵/۸۵(نمونه پودر کرم خاکی )
۳/    احمد بایوردی- زیبا نجف زاده. اثرات ورمی‌کمپوست بر فاکتورهای رشد وکیفیت پیاز قرمز آذز شهر.(۱۳۸۵)
۴/    محمد تقی درزی- امیر قلاوند- فرهاد رجالی
۵/    تأثیر مصرف کودهای بیولوژیک برگلدهی، عملکرد، کیفیت و میزان عناصر دانه ی گیاه رازیانه(۱۳۸۷)
۶/     علی محبوب خمامی مطالعه اثر نوع و مقدار ورمی‌کمپوست بر رشد گیاه فیکوس بنجامین ابلق(۱۳۸۲-۸۳)
۷/     مجید عزیزی و همکاران ,تأثیر سطوح مختلف ورمی‌کمپوست و میزان آبیاری بر خصوصیات مورفولوژیک و میزان اسانس گیاه بابونه آلمانی.
۸/     Sue Edwards is the Director of the Institute for Sustainable Development, Addis Ababa, Ethiopia, and co-editor of the seven-volume Flora of Ethiopia and Eritrea. At   www.i-sis.org.uk
۹/     Scientific Research and Essay Vol.2(6),pp. 199-203, Jun 2007 Available on line at www.academicjournals.org/SR   ISSN 1992-2248 © ۲۰۰۷ Academic Journals
۱۰٫    Food & Agriculture Organization of the United Nations At http://www.fao.org

 landscapeeng.ir

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا