خانه / جنگلداری -درخت شناسی / شمشاد هیرکانی گونه ای باستانی جنگل های شمال
شمشاد هیرکانی گونه ای باستانی جنگل های شمال

شمشاد هیرکانی گونه ای باستانی جنگل های شمال

شمشاد خزری ، شمشاد جنگلی  یا  شمشاد هیرکانی  با  نام علمی Buxus hyrcana  از گونه های پهن برگ و همیشه سبز جنگل های شمال  است که برگ های آن به رنگ سبز تیره و براق است. این برگ ها  سمی هستند و از این رو مورد استفاده دام قرار نمی گیرد و هیچ بهانه ای برای متهم کردن دامداران به نابودی این درختان شگفت انگیز  وجود ندارد .

IMAGE635194151718796606

این گونه شمشاد با شمشاد ژاپنیEvonymus Japonica  و یا شمشاد ابلق Evonymus fortunei   و یا شمشاد گوشواره ایlatifolia  Evonymus که  جزو شمشاد های اصلاح شده و تزیینی هستند و در  تهران و یا سایر شهرها در پارک ها و باغچه ها مشاهده می شود،  کاملاً متفاوت است. این شمشاد های وحشی را باید از نزدیک دید، لمس کرد و در مقابل قامت کشیده و بلندشان که گاه تا ۱۵  متر نیز میرسد سر خم کرد  تا زیبایی  تشبیه شاعرانه  شاعران  را حس کرد و آنگاه می توان تفاوت فاحش این گونه  سحر انگیز را  با شمشاد های شهری  متوجه شد

شمشاد هیرکانی جزو گونه های ” رلیک ” یا باستانی است که این صفت به عنوان یکی از شاخص های تنوع زیستی و  به تعبیری میراث جهانی است.   از سوی دیگر دارای  خصلت منحصر به بفرد یا بومی   ( آندمیک)  نیز  هست . به همین دلایل از اهمیت حفاظتی بسیار زیاد برخوردار است . در حال حاضر تنها چند  ذخیره گاه و پارک جنگلی در فهرست حفاظتی قرار دارند نظیر نمک آبرود – گرداب–خیبوس – جیسا و چشمه بلبل ( گرگان ) و چند منطقه کوچک دیگرکه متاسفانه مساحت مجموعه آنها تنها به  حدود ۱۰۰۰ هکتار می رسد .

شمشاد هیرکانی در جامعه Querco Buxetum  که یک جامعه گیاهی مخصوص جلگه های خزری است قرار دارد . شمشاد در این جوامع با گونه های  افرا – توسکا – لرگ – داغداغان – راش– لیلکی – خرمندی و شب خسب  و …. همراه است .    همچنین گونه های علفی نظیر سرخس و  گرامینه  و تعدادی از گونه های خزه های خاکزی یا دار چسب بر روی شاخه های آنها رشد می کند،  البته  این ترکیب در  مناطق  مختلف شمال متفاوت است.

Njg0MjA2fSt7MzY5NzU0

شمشاد  درختی سایه پسند است و تحمل آفتاب شدید را ندارد. بنابراین جنگل شمشاد، اغلب بسیار انبوه و مرطوب است

به صورتیکه  حتی یک نفر به سختی می تواند از میان شاخ و برگ های آن عبور کند . این جنگل های انبوه با خزه های مرطوب زیستگاه بسیار مناسبی برای حیات انواع گونه های دیگر گیاهی و جانوری شناخته شده و ناشناخته است. این بانک ژن بسیار غنی  می تواند زمینه تحقیقات گسترده ای  را فراهم آورد.بعلاوه سطح این جنگل ها  پوشیده ازگیاه خاک ( هموس ) بسیار  بسیار  ارزشمندی است ، خاکی که طی میلیون ها سال نقش ارزنده ای در تداوم حیات در این جنگل ها ایفا کرده است و در ایجاد اکوسیستمی که از دوران سوم زمین شناسی پایدار مانده است ،جایگاه مهمی داشته است .

بلندی این شمشاد  های هیرکانی گاه تا ۱۵  متر  نیز می رسد  ولی ما در جنگل های این منطقه شمشاد هایی با بلندی بیش از ۱۵ متر نیز مشاهده کردیم .

رشد شمشاد های جنگلی  بسیار کند و یه سالی یک میلیمتر  می رسد  . کانون دیده بانان زمین  در این منطقه شمشاد هایی را اندازه گرفت که  محیط دور درخت  آن ۶۰ و حتی در یک نمونه ۷۵ سانتیمتر بود( معادل ۲۳/۸۵ سانت قطر )  که نشانگر آن است  که قرنها از زندگی آنها می گذرد .

چوب  شمشاد به دلیل سخت بودن و دیگر ویژگیها ی آن بسیار گران قیمت است

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا