خانه / آبخیزداری وهیدرولوژی / تعاریفی در زمینه منابع طبیعی و مرتع و آبخیزداری
تعاریفی در زمینه منابع طبیعی و مرتع و آبخیزداری

تعاریفی در زمینه منابع طبیعی و مرتع و آبخیزداری

شناخت منابع طبیعی و ازای تشکیل دهنده آن برای دانشجویان تازه وارد به این رشته ها و همینطور علاقمندان به این موضوع می تواند با شناخت تعاریف مهم در این موضوع راحت تر صورت پذیرد. بدین منظور جهت ارائه شناختی بهتر از منابع طبیعی، به تعریف های مهمی در این زمینه می پردازیم. با ما همراه باشید.IMAGE634031251282656250

 

 منابع طبیعی: منابع طبیعی به مواد و موجودات زنده ای اطلاق می گردد که به طور طبیعی به وجود آمده و انسان در پیدایش یا خلقت آنها هیچگونه دخالتی نداشته است و اگر به طور صحیح از آنها بهره برداری شود , هیچوقت تمام و یا غیر قابل استفاده نمی شوند مانند هوا , آب , خاک , جنگل , مرتع , حیات وحش و ماهی ها و …. منابع طبیعی بر دو دسته اند ( برگشت پذیر ) :

الف)جاندار

ب) غیر جاندار

مرتع: مراتع، زمین هایی است اعم از کوه و دامنه یا زمین مسطح که در فصل چرا دارای پوششی از نباتات علوفه ای خودرو بوده و با توجه به سابقه ی چرا عرفاً، مرتع شناخته شود. اراضی آیش گر چه پوشش نباتات و علوفه ای داشته باشند مشمول تعریف نیستند. چنانچه مرتع دارای درختان جنگلی خودرو باشد مرتع مشجر نامیده می شود و در غیر این صورت مراتع غیر مشجر ( آئین نامه ی اجرایی لایحه قانونی واگذاری و احیاء اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب شورای انقلاب اسلامی ۳۱/۲/۱۳۵۹ ).

مرتعداری : مدیریت مراتع به نحوی که بهترین نوع بهره برداری از این منبع صورت پذیرد ضمن حفاظت ، اصلاح، احیاء و پایداری که یک اصل مهم می باشد.

حوزه آبخیز: به محدوده توپوگرافی اطلاق می شودکه تمام رواناب ناشی از نزولات آسمانی توسط شبکه هیدروگرافی فرعی ورودخانه اصلی به خروجی منتهی می شود.

آبخیزداری: یعنی مدیریت حوزه آبخیز یا به تعریف دیگر مدیریت تمام منابع موجود در حوزه آبخیز برای استفاده پایدار ازاین منابع ( مرتع ، باغ ، زراعت و…).

نقش آبخیزداری در توسعه اجتماعی و اقتصادی :

آبخیزداری به صورت های مختلف می‌تواند نقش مهم و بسیار مثبتی در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور ایفا نماید که ذیلاً به ابعاد آن اشاره می‌گردد .

الف)  حفظ و تقویت ظرفیت‌های بالقوه تولید

ب ) کاهش خطرات بلایای طبیعی و انسانی (سیل و زمین ‌لغزه )

ج ) افرایش بازده ملی سرمایه‌گذاریها

د ) کاهش رسوبات وارده به سدهای مخزنی

اهداف کلی آبخیزداری :

اساسی‌ ترین هدف آبخیزداری ، اعمال مدیریت جامع ، هماهنگ و یکپارچه بر کلیه منابع آبخیز  برای بهره ‌وری متناسب و منطقی از منابع طبیعی ، کشاورزی و انسانی سرزمین است بدانگونه که میزان هدر رفت آب و فرسایش خاک به حداقل ممکن ، تقلیل یابد.

الف ) قانونمند کردن و نظام دادن به انواع بهره‌ برداریهای منابع در آبخیز

ب ) هماهنگی و یکپارچگی برنامه‌ کلیه پروژه‌ها و فعالیت‌های عمرانی ـ اقتصادی حوزه‌های آبخیز

ج ) اصلاح نظام فعلی کاربری اراضی در آبخیزها

د ) واگذاری عمده برنامه‌ریزی و اجرای طرحهای حفاظت خاک و آب به ساکنین آبخیزها و سایر بهره ‌برداران از منابع آبخیز

طرح منابع طبیعی : سند مدونی است از مجموعه اقداماتی که به منظور مدیریت پایدار حوزه های آبخیز و مراتع با هدف حفظ ، احیاء ، اصلاح ، توسعه و بهره‌برداری صحیح و استمرار تولید در محدوده معینی که در کارهای آبخیزداری حوزه آبخیز و در کارهای مرتعداری سامان عرفی نامیده می شود و در قالب طرح به تصویب سازمان جنگلها ، مراتع و آبخیزداری کشور و یا واحدهای تابعه استانی آن می رسد .

سامان عرفی : محدوده عرفی مربوط به هر مرتعدار که برای آن پرونده چرا یا طرح ارائه می شود.

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا