خانه / جنگلداری -درخت شناسی / آیا ضرورتی برای نشانه گذاری درختان جنگلی وجود دارد؟
آیا ضرورتی برای نشانه گذاری درختان جنگلی وجود دارد؟

آیا ضرورتی برای نشانه گذاری درختان جنگلی وجود دارد؟

مسلماً برداشت و بهره برداری از جنگل در افکار عمومی مهمترین و اصلی ترین عامل تخریب جنگل می باشد. به طوری که در چند سال اخیر ، مطبوعات و رسانه های گروهی و حتی مراکز علمی ، تحقیقاتی و سازمان ها نظیر سازمان محیط زیست در سمینار ها و کنفرانسهای متعددی ،بهره برداری از جنگل در قالب طرح های مدیریتی جنگل با اهداف مشخص جنگل داری را، عامل اصلی تخریب جنگل بر شمردند .بنابراین این سئوال پیش می آید که، اگر جنگل را با توجه به مشکلات اجتمایی و اقتصادی و حضور دام و جنگل نشینان رها شوند بهتر است یااینکه در قالب طرح های جنگل داری مدیریت شوند؟ 

 images

در این راستا تنها راه قضاوت بین دو تفکر موجود مقایسه وضعیت کمی و کیفی (با توجه به معیار های فنی جنگلشناسی) درجنگل های فاقد طرح و دارای طرح جنگل داری می باشد؟بررسی ها نشان می دهند که ناحیه آبی و زرد طرح ناو اسالم و طالش به لحاظ شرایط اجتماعی و اقتصادی، هیچ نوع دخالت جنگل شناسی انجام نشد است ولی پس از گذشت چند دهه علیرغم شرایط بسیار ایده آل رویشگاهی وقرار گیری در دامنه شمالی به سبب دخالت های غیر اصولی (دام وانسان ) به جنگل های کم بازده تا مخروبه تبدیل گردیده است .مثال دوم در جنگل های سری سه آغوزچال از حوزه ۴۶ کجور رویان-نوشهر می باشد، تجزیه وتحلیل آماری وتشریح  نشان می دهد که در بیش از ۷۰% سطح عرصه آثار بهره برداری غیر مجاز چوب  (قاچاق) علی رغم وجود شرایط نامناسب توپوگرافی وجود دارد و اکثراً گونه های با ارزش و مرغوب نظیر پلت، ملج، نمدار، شیردار و   را برداشت می نماید. در جنگل های فاقد طرح علاوه بر برداشت غیر مجاز چوب، مسایل اجتماعی و اقتصادی وجود داشته، که از جنبه های دیگری نظیر جمع آوری بذور گونه های با ارزش و نادر نظیر بارانک و گیلاس وحشی …  نیز قابل بررسی است به عنوان مثال در سری ۵ میچیکار از حوزه ۳۹ مرزن آباد – چالوس ،به لحاظ شرایط خاص رویشگاهی و اقلیمی توده های بسیار با ارزش بارانک با تراکم و پراکنش مناسب وجود دارد ولی در فصل پاییز و زمستان ، آبادی های مختلف درحاشیه سری ، مقادیر زیادی از بذور آنرا برای مصارف خود ودام ،جمع آوری می نماید وحتی سر شاخه ها را قطع می کنند.

مسائل و مشکلات فوق درجنگل های شمال نمایان می سازد که اگر در قالب اهداف مدون و اصول جنگل داری ، مدیریت نگردند آینده مبهمی خواهند داشت .سوالی که از دیدگاه جنگلبانان به مخالفان مدیریت جنگل وجود دارد این است که :آیا آنها به این مسائل آگاهی و توجه لازم را دارند؟آیا  بقاء وگسترش گونه های فوق که جزء ذخایر با ارزش ژنتیکی بوده و در خطرانقراض قرار دارند تضمینی وجود خواهد داشت؟ آیا این آگاهی را دارند که تراکم و پراکنش گونه های با ارزش فوق را می توان بافنون جنگل شناسی ، بهبود بخشید و شرایط را برای گسترش آنها فراهم نمود؟

از طرفی دیگر جنگل هایی که  تحت مدیریت علمی بوده و در قالب کتابچه های طرح های جنگلداری مدیریت گردیده اند و با اجرا طرح سامان دهی خروج دام و کنترل مصارف روستایی ( نظیر سریهای ۱و۲حوزه ۳۶وسری ۲ حوزه۴۵ گلبند) و علی رغم  بهره برداریهای صنعتی که بر مبنای اصول جنگل شناسی ودر راستای اهداف جنگل داری و هدایت توده ها صورت گرفته ، توده های جنگلی نه تنها، تخریب نگردیده بلکه در تجدیدنظرهای ده ساله بعدی مشاهده شده که توده ها سیر تحول و پویایی در پیش گرفته اند و وضعیت خود تجدیدی و خودتنظیمی خود را حفظ نموده اند و با مدیریت جنگلداری و انتخاب شیوه جنگلشناسی متناسب با تحول رویشی جنگل ، بازسازی و احیاء شده اند. بنابراین نتیجه گیری می شودکه، برای مدیریت جنگل، تهیه واجراء طرح های جنگلداری علی رغم مشکلاتی که در مدیریت جنگل وجود دارد یک ضرورت انکار ناپذیر می باشد.

مسائل در اکوسیستم جنگلی بسیار پیچیده است وتخریب چه در قالب بهره برداری اصولی و غیر اصولی در مدت زمان کمی نمایان می‍گردد ولی به لحاظ شرایط خاص اکوسیستم جنگل و تاثیر عوامل پیچیده طبیعی، احیاء وبازسازی توده ها، بسختی صورت می گیرد به طوری که اگر در حال حاضر تخریبی صورت گیرد بسته به شدت تخریب بیش از  ۱۰۰-۱۰ سال زمان نیاز می باشد که جنگل دوباره به وضعیت ایده آل خود برسد، بنابراین بایستی شناخت کافی از مراحل تحول رویش توده ها را داشت که در بخش دوم به تفضیل مورد ارزیابی قرارخواهد گرفت.

منبع: موسوی میرکلائی ،س، ر، ۱۳۸۰،تئوری و اصول مدیریت جنگل بر مبنای توسعه پایدار

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com
رفتن به بالا