خانه / آبخیزداری وهیدرولوژی / مهندسی رودخانه ۲
مهندسی رودخانه ۲

مهندسی رودخانه ۲

راهکارها جهت تعیین حریم بندی گستره های سیل گیر در رودخانه

با به کار گیری روشها و ایجاد تاسیسات مناسب ، از قبیل اقدامات احتیاطی اصلاح مسیر رودخانه ها ، احداث تاسیساتی نظیر مخازن کنترل سیل ، خاکریزها و دیواره های سیل بند و امثال آن اثرات سیلاب را می توان کنترل نمود. در تمام موارد ، پیش بینی ارتفاع سیل در محلهای بحرانی و مشخص در مسیر رودخانه مهم است.

در هنگام طغیان سیل ، دبی جریان رودخانه افزایش می یابد ، و در نتیجه عمق آب و حجم آب زیاد می شود . تعیین مناطق پر خطر با استفاده از روابط تجربی هیدرولیکی و هیدرو لوژیکی و بررسی خصوصیات هندسی رودخانه امکان پذیر می باشد.

که روابط ان در کتاب اصول مهندسی آبخیزداری از دکتر حجت الله ضیایی و هیدرولوژی موجود است.

اصلاح جریان در رودخانه های بزرگ

در رودخانه های بزرگ ، طغیان باعث بالا آمدن آب و فراگیری اراضی مجاور رودخانه می گردد . در صورت امکان با افزایش سرعت جریان آب رودخانه ، می توان مانع از بالا آمدن سطح آب در ان گردید.

با کاهش دادن اصطکاک بین دیواره ها و کف ، از بین بردن پیج و خم های رودخانه و کاهش طول مسیر ،شیب طولی و سرعت افزوده می گردد.

روشهای دیگری نیز برای جلوگیری از بالا امدن آب در رودخانه در اثر طغیان  وجود دارد. از جمله ی این روشها لایروبی بستر رودخانه ، تعریض رودخانه و بزرگ کردن سطح مقطع جریان ، از بین بردن موانع طبیعی نظیر برداشت تخته سنگ های بزرگ از بستر و عوامل مصنوعی نظیر پایه ی پلهای قدیم و دیواره های قدیم می باشد . با این اعمال سرعت جریان رودخانه افزایش می یابد و در نتیجه از بالا امدن سطح اب در رودخانه جلوگیری می شود.

کم کردن جریان اب رودخانه های بزرگ از طریق پخش و ذخیره ی آب در اراضی

 انحراف قسمتی از آب رودخانه های بزرگ

جهت جلوگیری از بالا آمدن سطح آب در رودخانه ها در اثر طغیان ، می توان با ایحاد کانال انحرافی ، قسمتی از آب رودخانه را در کانال وارد کرد و دوباره در قسمت پایین تر آن آب را وارد رودخانه نمود.

این روش نیاز به دقت و احتیاطهای لازم دارد، چون انحراف قسمتی از آب رودخانه ، ممکن است تغییراتی در رژیم رودخانه به وجود آورد.

حفاظت موضعی با ایجاد سد

یکی دیگر از روشهای جلوگیری از بالا امدن سطح آب رودخانه های بزرگ ، بالا امدن دو طرف رودخانه با خاکریزی به موازات آن می باشد. در نتیجه در مواقع طغیان ، از پخش آب رودخانه به مزارع و زمینهای اطراف جلوگیری می شود. این نوع عملیات حفاظتی ، بیشتر در جلگه ها و اراضی مسطح امکان پذیر است . این نوع سدها به دو روش زیر ایجاد می شود:

الف ) سدهایی که آب از روی آن ها عبور نی کند و آب روی اراضی سر آب سد پخش می گردد . این نوع سدها را سدهای غرق شده گویند.

پخش آب بر روی اراضی سد سرآب سودمند می باشد ؛ زیرا گل و لایی که در رودخانه در اراضی باقی می گذارد ، رسوبت زمین را افزایش می دهد و باعث تقویت زمین می گردد.

ب ) روش دیگر ، احداث سدهایی است که هیچ گاه آب از رئوی ان ها عبور نخواهد کرد . این سدها را سدهای غرق نشدنی گویند.

 

درباره سید امین خسروی

من سید امین خسروی دانش آموخته مهندسی آبخیزداری از دانشگاه ارومیه هستم و این تارنما رو جهت فراهم آوردن مرجعی برای دانشجویان رشته های منابع طبیعی و محیط زیست و کشاورزی با تاکید بر رشته های مرتع و آبخیزداری و جنگلداری برپاکردم. خوشحال میشم با ارائه نظراتتون و لینک ادرس ما در وبلاگ وسایتتون و ارسال پاورپوینت و تحقیقات کلاسیتون به ایمیل ما ،مارو در هر چه بهتر شدن سایت یاری کنید. ادرس ایمیل سایت: aminkhosravi1471@gmail.com

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی مقابل را وارد نمایید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

رفتن به بالا